غربالگری ماموگرافی نوع خاصی از تصویربرداری پستان است که از اشعه ایکس با دوز پایین برای کشف سرطان سینه در مراحل اولیه استفاده می کند. در واقع ماموگرافی منجر به تشخیص سرطان پستان در مرحله ای از بیماری می شود که هیچ نشانه و علامتی وجود ندارد و سرطان قابل درمان می باشد. هر گونه علائم یا مشکلات پستان، جراحی های قبلی، استفاده از هورمون، سابقه خانوادگی یا شخصی سرطان سینه و احتمال باردار بودن، همه و همه مسائلی هستند که بایستی پزشکتان را در جریان آنها قرار دهید. در صورت امکان، نسخه هایی از ماموگرافی های قبلی خود تهیه کرده و آنها را در دسترس رادیولوژیست قرار دهید. جواهراتتان را در خانه بگذارید و لباس راحتی و گشاد بپوشید. از دئودورانت یا لوسیون زیر بغل یا روی سینه هایتان استفاده نکنید، چرا که ممکن است در تشخیص صحیح تداخل ایجاد نمایند.
پزشکان از ماموگرافی برای تشخیص نشانه های سرطان پستان استفاده می نمایند. ماموگرافی های منظم می توانند گاهی سرطان را سه سال قبل از اینکه حس شود، کشف کنند.
ماموگرافی یک تصویربرداری پزشکی تخصصی است که از سیستم اشعه ایکس با دوز پایین برای مشاهده داخل سینه ها استفاده می کند. تست ماموگرافی موسوم به ماموگرام، در تشخیص زودرس بیماری های پستان به زنان کمک می کند. اشعه ایکس (رادیوگرافی) یک آزمایش پزشکی غیرتهاجمی است که به پزشکان در تشخیص و معالجه بیماری کمک می کند. در تصویربرداری با اشعه ایکس، بخشی از بدن در معرض دوز کمی از پرتوهای یونیزه کننده قرار می گیرد تا عکس هایی از داخل بدن تولید شود. پرتوهای ایکس قدیمی ترین و متداول ترین شکل تصویربرداری پزشکی می باشند.
پیشرفت های اخیر در ماموگرافی شامل ماموگرافی دیجیتال، تشخیص به کمک کامپیوتر و توموسنتز پستان است.
ماموگرافی دیجیتال، ماموگرافی دیجیتال تمام رشته (FFDM) نیز نامیده می شود. این سیستم ها شبیه به سیستم های دوربین های دیجیتال هستند و کارایی بالای آنها منجر به تولید تصاویر بهتری با دوز کمتر تابش اشعه می شود. تصاویر پستان برای بررسی توسط رادیولوژیست و برای ذخیره طولانی مدت به رایانه منتقل می شود. تجربه بیمار در طول ماموگرافی دیجیتال شبیه به ماموگرافی معمولی است.
سیستم های تشخیص به کمک رایانه (CAD) تصاویر ماموگرافی دیجیتالی شده را به منظور یافتن تراکم غیرعادی، توده یا کلسیفیکاسیون که ممکن است نشان دهنده سرطان باشند، جستجو می کنند. سیستم CAD این قسمت ها را بر روی تصاویر مشخص می کند و به رادیولوژیست هشدار می دهد که به دقت این ناحیه را ارزیابی کند.
ترموسنتز پستان که به نامو ماموگرافی سه بعدی (3-D) و ترموسنتز دیجیتال پستان نیز نامیده می شود، شکل پیشرفته ای از تصویربرداری پستان است که چندین تصویر از پستان از زوایای مختلف ثبت می نماید و آن را به صورت یک مجموعه تصویر سه بعدی بازسازی می نماید. به این ترتیب، تصویربرداری سه بعدی سینه شبیه به توموگرافی کامپیوتری است که یک سری اسلایس های کوچک کنار هم جمع می شوند تا یک ساختار سه بعدی را ایجاد نمایند. اگر چه دوز تابش در برخی سیستم های توموسنتز پستان اندکی بیشتر از دوز مورد استفاده در ماموگرافی استاندارد است، اما مورد تأیید FDA می باشد. برخی سیستم ها دوزهایی بسیار شبیه به ماموگرافی معمولی دارند.
تشخیص زود هنگام سرطان های کوچک پستان شود که ممکن است در یک ماموگرافی معمولی پنهان شده باشد.
بیوپسی ها و آزمایش های اضافی کمتر
احتمال بیشتر تشخیص تومورهای متعدد پستان
تصاویر واضح تر از ناهنجاری های درون بافت متراکم پستان
دقت بیشتر در مشخص کردن اندازه، شکل و محل ناهنجاری های پستان
ماموگرافی به عنوان ابزار غربالگری سرطان برای تشخیص پستان در خانم هایی است که هیچ گونه علامتی از سرطان ندارند. همچنین، برای تشخیص بیماری های پستان در خانم هایی که علائمی مانند توده، درد، کم رنگ شدن پوست یا ترشح نوک پستان را تجربه می کنند، می تواند کاربردی باشد.
ماموگرافی در تشخیص زود هنگام سرطان های پستان نقش اساسی دارد، زیرا می تواند تغییرات پستان را طی سال ها نشان دهد، پیش از آنکه پزشک یا بیمار بتواند آن را حس کند. طبق تحقیقات انجام شده، زنان بایستی از سن 40 سالگی ماموگرافی را به صورت هر ساله انجام دهند. تحقیقات نشان می دهند که ماموگرافی های سالانه منجر به تشخیص زودرس سرطان پستان می شوند، زمانی که بیماری قابل درمان می باشد.
همچنین، انستیتوی ملی سرطان (NCI) پیشنهاد می کند زنانی که به سرطان پستان مبتلا شده اند و یا زنانی که سابقه سرطان پستان یا تخمدان در خانواده آنها وجود دارد، بایستی در مورد شروع غربالگری پیش از 40 سالگی با پزشکشان مشورت کنند. افرادی که با ریسک بالای ابتلا به سرطان پستان مواجه هستند، ممکن است علاوه بر ماموگرافی سالانه، نیاز به MRI پستان نیز داشته باشند.
از ماموگرافی تشخیصی برای ارزیابی بیمار با یافته های بالینی غیرطبیعی، مانند توده یا ترشحات نوک پستان که توسط بیمار یا پزشک یافت می شود، استفاده می کنند. ماموگرافی تشخیصی ممکن است بعد از ماموگرافی غربالگری غیرطبیعی انجام شود تا ناحیه مربوط به تست غربالگری، ارزیابی شود.
چگونه برای ماموگرافی آماده شویم؟
پیش از برنامه ریزی برای ماموگرافی، بهتر است هر گونه مشکلی در سینه ها وجود دارد را با پزشکتان در میان بگذارید. علاوه بر این، پزشک خود را از هر گونه جراحی قبلی، استفاده از هورمون و سابقه خانوادگی یا شخصی سرطان سینه آگاه سازید.
اگر در دوران پیش از پریود به سر می برید و سینه های شما در این دوره حساس هستند، ماموگرافی را به زمان دیگری موکول کنید. بهترین زمان برای ماموگرافی، یک هفته پس از پریودی است. در صورتی که احتمال می دهید باردار باشید، این موضوع را پزشک یا تکنسین پرتونگاری خود اطلاع دهید. توصیه هایی که بایستی برای انجام ماموگرافی در نظر بگیرید، شامل موارد زیر می باشند:
در روز ماموگرافی، از دئودورانت یا لوسیون زیر بغل یا روی سینه هایتان استفاده ننمایید. این موارد ممکن است به صورت رسوبات کلسیم در ماموگرافی ظاهر شوند.
هر گونه علامت و مشکلی را در پستان به تکنسین خود اطلاع دهید.
ماموگرافی های قبلی خود را در اختیار رادیولوژیست قرار دهید تا بتواند با نتیجه جدید آنها را مقایسه نماید. می توانید روی CD نتیج ماموگرافی به رادیولوژیست تحویل دهید.
یونیت ماموگرافی جعبه مستطیل شکلی است که از یک لوله برای تولید اشعه ایکس برخوردار است. این یونیت به طور انحصاری برای معاینه پستان با اشعه ایکس مورد استفاده قرار می گیرد. این دستگاه شامل بخشی است که پستان را نگه داشته و تحت فشار قرار می دهد تا تصاویری از زوایای مختلف به دست آید.
اشعه های ایکس نوعی امواج نوری یا رادیویی هستند. اشعه ایکس می تواند از هر چیزی از جمله بدن انسان عبور کند. به محض اینکه اشعه ایکس بخشی از بدن را مورد بررسی قرار می دهد، پرتوی کوچکی از بدن عبور کرده و یک تصویر روی فیلم عکاسی ضبط می نماید.
قسمت های مختلف بدن اشعه ایکس را در درجات مختلفی جذب می نمایند. استخوان متراکم میزان زیادی از اشعه را جذب می کند، در حالی که بافت های نرم مانند ماهیچه ها، چربی ها و ارگان های بدن اجازه می دهند تا اشعه بیشتری از آنها عبور کند. در نتیجه، استخوان ها بر روی اشعه ایکس سفید رنگ ظاهر می شوند، بافت های نرم به صورت سایه های خاکستری و هوا سیاه رنگ نشان داده می شود.
در ماموگرافی، لوله اشعه ایکس تصویری از کنار و بالای پستان فشرده ثبت می نماید. در توموسنتز پستان، تیوب اشعه ایکس روی پستان حرکت کرده و چندین تصویر از زوایای مختلف ثبت می نماید. اغلب تصاویر اشعه ایکس فایل های دیجیتالی هستند که به صورت الکترونیکی ذخیره می شوند و برای تشخیص و مدیریت بیماری به راحتی در دسترس هستند.
ماموگرافی به صورت سرپایی انجام می شود. طی ماموگرافی، تکنسین رادیولوژی سینه شما را داخل دستگاه ماموگرافی قرار می دهد. پستان شما روی یک پلتفرم مخصوص قرار داده شده و با یک ابزار پلاستیکی فشار داده می شود. تکنسین به تدریج پشتان شما را فشرده می سازد.
فشرده سازی سینه انجام می شود، زیرا:
تمام بافت های خارج از پستان نیز ارزیابی شوند.
با پهن شدن بافت پستان، حتی کوچک ترین موارد غیر عادی نیز راحت تر دیده می شوند.
نیاز به استفاده از دوز کمتری از اشعه ایکس است، زیرا حجم کمتری مورد تصویربرداری قرار می گیرد.
پستان را نگه می دارد تا تاری تصاویر به علت حرکت کاهش یابد.
پراکندگی اشعه ایکس را کاهش می دهد تا وضوح تصاویر افزایش یابد.
ممکن است از شما خواسته شود تا موقعیتتان را بین تصاویر تغییر دهید. نماهای روتین، نمای بالا تا پایین و نمای جانبی زاویه دار می باشد. این روند برای پستان دیگر نیز تکرار می شود. فشرده سازی سینه برای توموسنتز نیز به منظور کاهش حرکت الزامی است. حین غربالگری توموسنتز پستان، تصاویر دو بعدی نیز از تصاویر سه بعدی، ایجاد می شوند.
بایستی آرام بمانید و ممکن است از شما خواسته شود تا برای چند ثانیه نفستان را نگه دارید تا از تاری تصاویر کاسته شود. تکنسین برای فعال کردن دستگاه اشعه ایکس پشت دیوار یا به اتاق کناری خواهد رفت. ممکن است پس از اتمام معاینه از شما خواسته شود منتظر بمانید تا رادیولوژیست تشخیص دهد تمام تصاویر لازم به دست آمده است یا نه. روند معاینه حدود 30 دقیقه طول می کشد.
غربالگری ماموگرافی ریسک مرگ به علت سرطان سینه را کاهش می دهد و برای تشخیص انواع سرطان پستان، از جمله سرطان داکتال تهاجمی و لوبولار تهاجمی کاربردی است.
غربالگری ماموگرافی توانایی پزشک را در تشخیص تومورهای کوچک بالا می برد. هنگامی که سرطان کوچک است، گزینه های درمانی بیشتری در دسترس هستند.
استفاده از غربالگری ماموگرافی احتمال تشخیص بافت های غیرطبیعی مجاری شیر را موسوم به کارسینوم داکتال درجا افزایش می دهد.
هیچ اشعه ای پس از ماموگرافی در بدن بیمار باقی نمی ماند.
پرتوهای ایکس معمولاً هیچ عارضه جانبی به دنبال ندارند.
ریسک های ماموگرافی
ممکن است قرار گرفتن در معرض اشعه تا حدی خطرناک باشد، با این حال سود تشخیص دقیق بیماری از خطر آن بیشتر است.
ماموگرافی مثبت کاذب. 5 تا 15 درصد ماموگرافی ها نیاز به آزمایش های بیشتری مانند ماموگرافی مجدد یا سونوگرافی دارند. در صورتی که موردی غیر طبیعی یافت شود، ممکن است نیاز به انجام بیوپسی باشد.
در صورت احتمال بارداری بایستی به پزشکتان یا تکنسین مربوطه اطلاع دهید.
در حین انجام معاینات با اشعه ایکس، مراقبت های ویژه ای صورت می گیرد تا کمترین دوز اشعه به کار گرفته شود و در عین حال، تصاویر با کیفیتی برای ارزیابی تهیه شود. استانداردهای تکنیک های مورد استفاده در رادیولوژی را مدام مورد بازبینی قرار داده و به روز می کنند. سیستم های اشعه ایکس مدرن دارای پرتوهای اشعه ایکس بسیار کنترل شده هستند و از متدهایی برخوردار هستند تا با کنترل میزان دوز، میزان پخش اشعه را به حداقل برسانند. به این ترتیب، قسمت هایی از بدن بیمار که سوژه تصویربرداری نیستند، کمتر در معرض اشعه قرار می گیرند.
با وجود اینکه ماموگرافی بهترین ابزار غربالگری سرطان پستان است، اما همه سرطان های پستان را تشخیص نمی دهد. در این حالت، نتیجه منفی کاذب نامیده می شود. از طرف دیگر، وقتی ماموگرافی غیرطبیعی به نظر می رسد و سرطان وجود ندارد، نتیجه مثبت کاذب است. تصاویر غربالگری ماموگرافی اغلب برای تعیین خوش خیم یا بدخیم بودن سرطان کافی نیست. در صورت وجود ناهنجاری، رادیولوژیست شما ممکن است آزمایش های تشخیصی دیگری را توصیه نماید.
درک این نکته بسیار مهم است که همه سرطان های پستان را نمی توان در ماموگرافی مشاهده کرد. تفسیر ماموگرافی می تواند مشکل باشد، زیرا پستان طبیعی هر زنی ممکن است متفاوت به نظر برسد. از آنجایی که برخی از سرطان های پستان قابل مشاهده نیست، رادیولوژیست ممکن است بخواهد تصاویر را با معاینات قبلی مقایسه نماید.
همچنین، تراکم بالای سینه، مشاهده سرطان را در ماموگرافی دشوار می سازد. پروتز پستان نیز می تواند مانع از نتیجه دقیق ماموگرام شود، زیرا ایمپلنت های سلیکیونی یا نمکی روی اشعه ایکس شفاف نیستند و می توانند نمای واضح بافت های اطراف را مسدود کنند. تکنسین های باتجربه می دانند چگونه سینه ها را فشرده کنند که آسیبی به ایمپلنت ها نرسد.
ماموگرافی یکی از راههای تشخیص سرطان پستان است که می تواند منجر به کشف سرطان پستان در مراحل اولیه شود. در این روش درمانی از دوز پایین اشعه ایکس استفاده می شود، بنابراین نگران عوارض جانبی آن نباشید.
بیوپسی یا نمونه برداری پستان یکی از روش های تشخیص سرطان پستان می باشد. در این روش، به منظور کشف سرطان پستان، مقداری از بافت سینه در آزمایشگاه برداشته می شود تا به طور دقیق تر مورد بررسی قرار بگیرد. برای انجام بیوپسی پستان، ممکن است بافت سینه با استفاده از سوزن مخصوص برداشته شود یا این کار از طریق عمل جراحی انجام پذیرد. نمونه برداشته شده چک می شود تا بررسی شود آیا سرطان یا دیگر سلول های غیرطبیعی در آن وجود دارد یا نه!
در این مطلب، به موارد زیر اشاره خواهیم کرد:
علت انجام بیوپسی پستان
انواع نمونه برداری پستان
خطرات نمونه برداری پستان
آمادگی های لازم جهت انجام بیوپسی پستان
چگونگی انجام نمونه برداری پستان
مراقبت های لازم پس از نمونه برداری پستان
علت انجام بیوپسی پستان چیست؟
برای چک کردن توده قابل لمسی که در پستان وجود دارد.
برای بررسی مشکلی که در ماموگرافی مشاهده شده، مانند رسوبات کلسیم کوچک در بافت پستان یا توده پر از مایع (کیست).
برای ارزیابی مشکلات نوک پستان مانند ترشح خون از نوک سینه
برای درک اینکه آیا یک توده پستانی بدخیم است یا خوش خیم است.
توده ای که در پستان وجود دارد، ممکن است به علت سرطان باشد یا اینکه ممکن است علت آن ، یک مشکل جدی و اساسی نباشد.
چندین نوع بیوپسی یا نمونه برداری پستان وجود دارد که بسته به محل و سایز تومور، روش مناسب انتخاب می شود. بیوپسی ممکن است تحت بیهوشی موضعی یا عمومی انجام شود. برای بیهوشی یا بی حسی موضعی، از تزریق داروی بی حسی برای بی حس کردن پستان استفاده می شود. برای بیهوشی عمومی به شما دارو داده می شود تا هنگام بیوپسی در خواب عمیق فرو روید.
یک سوزن بسیار ظریف و نازک وارد توده یا ناحیه ای می شود که مورد نگرانی است. نمونه کوچکی از مایع یا بافت برداشته می شود. بیوپسی FNA ممکن است انجام شود تا مشخص شود آیا توده به صورت کیست (توده پر از مایع) یا به صورت توده جامد است.
یک سوزن بزرگ وارد توده یا ناحیه ای می شود که مورد نگرانی است. بخش های استوانه ای کوچکی از بافت به نام هسته برداشته می شوند. در این روش، نیاز به هیچ برشی نیست.
برشی در پستان ایجاد می شود. جراح بخشی یا تمام توده یا ناحیه مورد نظر را برمی دارد. در برخی موارد، توده ممکن است کوچک و عمیق بوده و پیدا کردن آن سخت باشد. سپس، ممکن است روشی به نام لوکالیزاسیون با سیم مورد استفاده قرار گیرد. برای این کار، یک سوزن نازک یا یک سیم نازک وارد پستان می شود. تصاویر اشعه ایکس به هدایت آن به سمت توده کمک می کنند و جراح سیم را برای پیدا کردن توده دنبال می کند.
ممکن است از ابزارها و روش های خاصی برای هدایت سوزن و کمک به انجام مراحل بیوپسی استفاده شود که شامل موارد زیر می شود:
در این روش، با استفاده از رایانه و ماموگرام یک تصویر سه بعدی از پستان ساخته می شود. سپس تصویر سه بعدی سوزن را به محل دقیق توده سینه یا ناحیه مورد نگرانی هدایت می کند.
بیوپسی هسته ای به کمک خلأ: یک برش کوچک در پستان ایجاد می شود. یک لوله توخالی از طریق برش وارد می شود و با استفاده از MRI، اشعه ایکس یا اولتراسوند هدایت می شود. بافت پستان به آرامی داخل پروب کشیده می شود. یک چاقوی چرخنده درون لوله، بافت را از پستان جدا می نماید. چندین نمونه از بافت را می توان در یک زمان برداشت.
بیوپسی هدایت شده توسط سونوگرافی: در این روش، از تصاویر اولتراسوند توده یا بافت پستان استفاده می شود. این تصاویر به هدایت سوزن به محل دقیق نمونه برداری کمک می کنند.
تمامی فرایندهایی که روی بدن انجام می شوند، ممکن است عوارض و خطراتی را به دنبال داشته باشند. برخی از عوارض احتمالی نمونه برداری پستان شامل موارد زیر می شود:
کبودی و درد خفیف در محل نمونه برداری
خونریزی طولانی مدت از محل نمونه برداری
عفونت در نزدیکی محل نمونه برداری
اگر بیوپسی از طریق اشعه ایکس انجام شود، میزان اشعه بسیار اندک است و خطر قرار گرفتن در معرض اشعه بسیار کم می باشد. بسته به وضعیت پزشکیتان ممکن است با خطرات دیگری نیز مواجه شوید.
اول از همه، هر سوالی در این زمینه دارید، بپرسید.
از شما خواسته می شود رضایت نامه ای را برای انجام بیوپسی امضا کنید. فرم را با دقت بخوانید و اگر موردی وجود داشت که واضح نبود، در مورد آن بپرسید.
به طور کلی، اگر از بی حسی موضعی استفاده شود و بیدار باشید، نیازی به آمادگی خاصی ندارید. اما اگر از بیهوشی عمومی قرار است استفاده شود، بایستی مدتی قبل از عمل چیزی نخورید و نیاشامید. جراح دستورالعمل های خاصی را در این راستا به شما ارائه می دهد.
در روز نمونه برداری، از لوسیون، کرم، پودر، دئودورانت یا عطر زیر بغل یا روی پستانتان استفاده نکنید.
اگر احتمال می دهید باردار باشید، به تکنسین مربوطه اطلاع دهید.
پزشکتان را در جریان تمام داروهایی که مصرف می کنید، قرار دهید، حتی ویتامین ها، داروهای گیاهی یا مکمل هایی که مصرف می کنید.
اگر سابقه اختلالات خونریزی دارید، به پزشکتان اطلاع دهید. اگر از داروهای رقیق کننده خون، آسپیرین، ایپوبروفن یا دیگر داروها که بر لخته شدن خون اثر می گذارند، مصرف می کنید، به پزشکتان اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد قبل از انجام بیوپسی مصرف این داروها را قطع نمایید.
اگر قرار است از بیهوشی عمومی استفاده کنید، نیاز به همراه دارید.
ممکن است پزشک شما بر اساس وضعیت پزشکیتان، دستورالعمل های دیگری برایتان داشته باشد.
نمونه برداری پستان ممکن است در مطب و سرپایی انجام شود. در این صورت، همان روز به خانه باز می گردید. همچنین، ممکن است لازم باشد در بیمارستان بمانید. بعضی از انواع بیوپسی ها به بی حسی موضعی نیاز دارند، در حالی که برای برخی دیگر، بیهوشی عمومی لازم است.
به طور کلی بیوپسی سوزنی پستان از این روند پیروی می کند:
1. از شما خواسته می شود لباس های بالاتنه را درآورید و یک روپوش راحت به شما داده می شود تا بپوشید.
2. بایستی این کار نشسته یا در حالتی که دراز کشیده اید، انجام شود. این موضوع بسته به نظر پزشک دارد و اینکه آیا از اشعه ایکس استفاده می کنید و یا از سونوگرافی.
3. پوست ناحیه ای که باید نمونه برداری شود، با محلولی استریل می شود.
4. اگر از بی حسی موضعی استفاده شود، هنگام تزریق دارو ممکن است احساس سوزش خفیفی را تجربه کنید. تا زمانی که آن ناحیه بی حس نشود، نمونه برداری شروع نمی شود.
5. هنگامی که از سونوگرافی استفاده می شود، پروب روی سینه قرار می گیرد تا توده را پیدا کند.
6. در صورت استفاده از تصویربرداری استریوتاتیک، بایستی روی شکمتان دراز بکشید تا سینه داخل شکاف روی میز قرار بگیرد. کامپیوتر محل دقیق توده را پیدا می کند.
7. بایستی در طول عمل دراز بکشید، اما نیازی نیست نفستان را نگه دارید.
8. پزشکتان سوزن را به طور مستقیم از ناحیه بیوپسی یا از طریق یک برش کوچک وارد می کند. پزشک نمونه ای از بافت یا مایع را برمی دارد که در این حالت، ممکن است کمی فشار حس کنید.
9. فشار روی ناحیه نمونه برداری تا توقف خونریزی ادامه دارد.
10. یک باند یا پانسمان استریل مورد استفاده قرار می گیرد.
11. بافت ها برای معاینه به آزمایشگاه فرستاده می شوند.
مراحل بیوپسی باز پستان به صورت زیر می باشد:
1. از شما خواسته می شود لباس هایتان را دربیاورید و یک روپوش راحت بپوشید.
2. ممکن است به شما داروی آرام بخش داده شود.
3. اگر بی حسی موضعی باشد، بافت سینه را بی حس می کنند.
4. اگر بیهوشی عمومی انجام شود، متخصصین بیهوشی ضربان قلب، فشار خون، تنفس و میزان اکسیژن خون شما را بررسی می نمایند.
5. در برخی موارد، سیم مخصوصی قبل از بیوپسی، داخل توده قرار می گیرد و توسط تصاویر اشعه ایکس هدایت می شود. به این ترتیب، به پزشک شما کمک می کند تا توده یا بافت را پیدا کند. ممکن است از سایر روش های هدایت به واسطه اشعه ایکس نیز استفاده شود.
6. پوست بالای محل جراحی، توسط محلول استریل می شود.
7. برش کوچکی در پوست ایجاد می شود تا توده یا بافت پیدا شود.
8. بخشی از توده یا تمام آن برداشته می شود.
9. قسمت برش داده شده بخیه می شود.
10. از یک بانداژ یا پانسمان استریل روی آن استفاده می شود.
11. بافت برای آزمایش به آزمایشگاه فرستاده می شود.
مدت زمان بهبودی بستگی به نوع نمونه برداری پستان و نوع بیهوشی انجام شده دارد. اگر بیهوشی عمومی انجام شده باشد، به اتاق ریکاوری منتقل خواهید شد تا شما را از نزدیک تحت نظر بگیرند. به محض اینکه فشار خون، نبض و تنفس شما پایدار و ثابت شد و هوشیار شدید، شما را به یکی از اتاق های بیمارستان می برند یا به خانه خواهید رفت. اگر بیوپسی به صورت سرپایی انجام شود، بایستی شخص دیگری شما را تا خانه همراهی نماید. اگر بی حسی موضعی انجام شود، بعد از اتمام دوره بهبودی به خانه خواهید رفت.
- ناحیه نمونه برداری را تمیز نموده و خشک کنید. در صورت وجود بخیه، آنها را طی مراجعه بعدی بایستی بکشید. اگر خبری از بخیه نبود، می توانید بانداژ یا پانسمان را برداشته و به حالت عادی حمام کنید.
- ممکن است ناحیه نمونه برداری، چند روز بعد از عمل درد داشته باشد. طبق توصیه پزشک، از داروهای مسکن استفاده کنید. آسپیرین یا برخی داروهای دیگر ممکن است احتمال خونریزی شما را افزایش دهد. توجه داشته باشید پزشکتان بایستی حتما داروهای مسکن را تأیید نماید.
- می توانید به رژیم غذایی عادی خود باز گردید، مگر اینکه پزشکتان نظر دیگری داشته باشد. ممکن است به شما گفته شود از فعالیت بدنی شدید خودداری کنید.
اگر با هر یک از موارد زیر مواجه شدید، با پزشکتان در میان بگذارید:
تب یا لرز
قرمزی، تورم یا خونریزی از محل بیوپسی
افزایش درد در اطراف ناحیه بیوپسی
بسته به وضعیت شما، ممکن است دستورالعمل هایی برای بهبود وضعیتتان ارائه شود.
همانطور که ملاحظه فرمودید، بیوپسی یا نمونه برداری پستان یکی از روش های تشخیص سرطان سینه می باشد که برای تشخیص این نوع سرطان، می تواند در کنار دیگر روش های تشخیصی به کار گرفته شده و موثر واقع شود. با انجام نمونه برداری و آزمایش بافت یا توده مورد نظر، نتیجه تشخیص سرطان سینه بسیار دقیق تر و مطمئن تر خواهد بود.
هنگامی که در مورد مرحله و درجه بندی سرطان روده صحبت می کنیم، منظور این است که سلول های سرطانی تا چه حد از دیواره های روده بزرگ و راست روده فراتر رفته اند. مرحله بندی روشی برای توصیف محل سرطان می باشد یا در چه جایی تومور گسترش یافته یا دیگر قسمت های بدن را درگیر کرده است یا خیر. پزشکان از آزمایشات تشخیصی برای پیدا کردن مرحله سرطان استفاده می کنند. بنابراین، مرحله بندی ممکن است تا پایان آزمایشات، نتیجه دقیقی نداشته باشد. دانستن مرحله گسترش سرطان به پزشک کمک می کند تا بهترین روش درمان را برای بیمار در نظر بگیرد. همچنین، شناخت مرحله سرطان روده به بهبودی فرد کمک دو چندان خواهد کرد.
تعیین و درجه بندی سرطان روده یک عامل مهم برای بیمار محسوب می شود. زیرا، پزشک با تشخیص مراحل سرطان می تواند بهترین گزینه ی درمانی را برای بیمار مبتلا به سرطان تجویز کند.
یکی از ابزارهایی که پزشکان برای توصیف مرحله سرطان روده بزرگ از آن استفاده می کنند، سیستم TNM است. متخصصان سرطان برای پاسخ به سؤالات از نتایج آزمایش های تشخیصی و اسکن استفاده می کنند.
تومور T: اندازه تومور اصلی را توصیف می کند.
گره N: نشان دهنده سلول های سرطانی در غدد لنفاوی می باشد.
متاستاز M: به اینکه سرطان در سایر قسمت های بدن شیوع پیدا کرده است یا نه، اشاره دارد.
5 مرحله برای تعیین مرحله این سرطان وجود دارد. مرحله صفر و مراحل I تاIV (مرحله یک تا چهار) یک روش مشترک برای توصیف سرطان ها می باشد. بنابراین، پزشکان می توانند بهترین درمان را برای بیمار خود تجویز کنند.
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/xeloda-epar-product-information_et.pdf
با استفاده از سیستم TNM از حرف T یا شماره 0 تا 4 برای توصیف میزان رشد تومور اولیه به داخل روده استفاده می شود. مرحله بندی سرطان ممکن است به گروه های کوچکتر تقسیم شود که به توصیف تومور با جزئیات بیشتر کمک می کند.
TX: تومور اولیه قابل ارزیابی نیست.
T0: هیچ مدرکی از سرطان روده بزرگ وجود ندارد.
TiS: به کارسینوما درجا یا سرطان درجا معروف است، سلول های سرطانی فقط در اپیتلیوم یا لامینا پروپریا یافت می شوند که لایه های بالایی در قسمت داخلی روده بزرگ می باشند.
T1: تومور به درون گلبول رشد کرده است، یعنی لایه ای از بافت زیر مخاط یا آستر روده بزرگ نفوذ کرده است.
T2: تومور به عضله ماهیچه ای تبدیل می شود و یک لایه ضخیم از ماهیچه که در محتویات روده منقبض می گردد.
T3: این تومور از طریق عضله و زیر شکم افزایش می یابد. یک لایه از بافت همبند در زیر لایه بیرونی برخی از قسمت های روده بزرگ یا در بافت های اطراف روده بزرگ به وجود می آید.
T4a: تومور در تمام لایه های روده بزرگ نفوذ کرده و گسترش یافته است.
T4b: تومور به اندام ها دیگر بدن سرایت می کند.
N در سیستم TNM مخفف گره های لنفاوی است. عدد لنفاوی اندام های کوچکی و لوبیای شکلی هستند که در سراسر بدن قرار دارند. گره های لنفاوی، بدن را در مبارزه با عفونت ها به عنوان بخشی از سیستم ایمنی بدن کمک می کند. گره های لنفاوی نزدیک روده بزرگ غدد لنفاوی منطقه ای نامیده می شود.
NX: غدد لنفاوی منطقه ای قابل ارزیابی نیست.
0 N: در غدد لنفاوی سلول های سرطانی وجود ندارند.
N1a: سلول های توموری در یک گره لنفاوی منطقه ای وجود دارند.
N1b: سلول های توموری در 2 یا 3 غدد لنفاوی منطقه وجود دارد.
N1c: گره هایی از سلول های توموری در ساختار نزدیک روده بزرگ وجود دارد که گره های لنفاوی به نظر نمی رسند.
N2a: سلول های سرطانی در4 تا 6 غدد لنفاوی منطقه ای وجود دارند.
N2b: سلول های توموری در 7 یا بیشتر غدد لنفاوی منطقه ای وجود دارند.
M در سیستم TNM، سرطانی را توصیف می کند که در سایر نقاط بدن مانند کبد یا ریه ها گسترش می یابد و به این متاستاز دور دست یا سرطان روده متاستاتیک گفته می شود.
M0: این بیماری در قسمت دور دست بدن پخش نشده است.
M1a: سرطان علاوه بر روده بزرگ یک قسمت دیگر بدن را درگیر کرده است.
M1b: سرطان بیش از یک قسمت بدن را به غیر از روده بزرگ درگیر می کند.
M1c: سلول های سرطانی به سطح حفره صفاقی منتقل شده است.
پزشک نوع سرطان را از نظر درجه G توصیف می کند. درجه، اندازه سلول های سرطانی و سلول های سالم را مشخص می کند. بافت سالم معمولا حاوی انواع مختلف سلول هایی است که در کنار هم قرار گرفته اند. اگر سرطان شبیه بافت سالم باشد و دارای گروه بندی سلولی مختلف باشد، به آن تومور درجه پایین گفته می شود. اگر بافت سرطانی از بافت سالم بسیار متفاوت باشد، به آن تومور درجه بالا گفته می شود. درجه سرطان ممکن است به پزشک در پیش سرعت سرطان کمک کند و به طور کلی هر چه درجه تومور پایین تر باشد، بهبودی بیمار افزایش خواهد یافت.
GX: درجه تومور قابل شناسایی نیست.
G1: سلول ها بیشتر شبیه سلول های سالم هستند که به خوبی قابل تشخیص هستند.
G2: سلول ها تا حدودی مانند سلول های سالم هستند که به آن درجه تمایز می گویند.
G3: سلول ها به سلول های سالم کمتر شباهت دارند که به این درجه، تفکیک گفته می شود.
G4: سلول ها را به سختی از سلول های سالم می توان متمایز کرد، که به این درجه نامشخص گفته می شود.
پزشکان با ترکیب طبقه بندی های N ،T و M مرحله سرطان را مشخص می کنند.
مرحله 0: سلول های سرطانی فقط در مخاط یا لایه داخلی روده بزرگ یا روده راست قرار دارند که به این مرحله، سرطان درجا گفته می شود.
مرحله I: سرطان از طریق مخاط رشد کرده و به لایه عضلانی روده بزرگ یا راست روده حمله کرده است و در بافت مجاور یا غدد لنفاوی گسترش نیافته است.
مرحله IIA: سلول های سرطانی در دیواره روده بزرگ یا راست روده وجود دارند و به بافت اطراف یا غدد لنفاوی مجاور نفوذ نکرده اند.
مرحله IIB: این سرطان از طریق لایه های عضله به لایه شکم رشد کرده است و به غدد لنفاوی مجاور یا جاهای دیگر سرایت نکرده است.
مرحله IIC: تومور از طریق دیواره راست روده یا روده بزرگ گسترش یافته و به ساختار های مجاور گسترش می یابد.
مرحله IIIA: سرطان از طریق لایه داخلی یا به لایه های عضلانی روده افزایش یافته است. در 1 تا 3 غدد لنفاوی یا گره تومور در بافت های اطراف روده بزرگ یا راست روده بزرگ دیده می شود.
مرحله IIIB: سرطان از طریق دیواره روده یا اندام های اطراف و به 1 تا 3 غدد لنفاوی یا گره تومور در بافت های اطراف روده بزرگ یا راست روده رشد کرده است.
مرحله IIIC: سرطان روده بزرگ صرف نظر از میزان عمق رشد آن، در 4 غده لنفاوی یا بیشتر گسترش یافته است، اما در سایر نقاط دور دست بدن وجود ندارد.
مرحله IVA: تومورهای سرطانی به یک قسمت دور دست بدن مانند کبد یا ریه ها گسترش می یابد.
مرحله IVB: سرطان در بیش از یک قسمت بدن گسترش یافته است.
مرحله IVC: سرطان به قسمت خون بیمار منتقل شده است. همچنین، اندام و ارگان های دیگر گسترش یافته است.
عود سرطان به این معنا است که سلول های سرطانی در همان محل، بعد از درمان مجدد رشد می کنند. زمانی که تومور اصلی برداشته می شود، بخشی از روده هم با آن جدا می شود و احتمال بازگشت سرطان در نقطه اتصال دو روده به هم وجود دارد . این تومورها در نقطه اتصال و یا در نزدیکی محل، طی کولونوسکوپی قابل مشاهده هستند. تومور می تواند به جداره داخلی روده رخنه و علائمی از قبیل خون ریزی، باریک شدن محل اتصال نشان دهد. اگر باریکی زیاد باشد بیمار تغییر حالت مدفوع را مشاهده کرده و تغییرتی چون یبوست، مدفوع باریک و فشار آوردن برای خروج یا انسداد روده، بزرگ شدن شکم و استفراغ را تجربه می کند. هرگونه تغییر در حالت مدفوع برای کسانی که سرطان روده داشته اند باید سریع به پزشک گزارش و آزمایش کولونوسکوپی را انجام دهند. تومورهای تازه هیچ علائمی از خود نشان نمی دهند و فقط با بررسی های ذکر شده، یافت می شوند. عود کردن محلی در ضمن می تواند خارج از دیواره ی روده رخ دهد و در ابتدا بدون علائم است و با کولونوسکوپی قابل ردیابی نیست . این نوع عود کردن ها یا از طریق سی تی اسکن، MRI یا از طریق آزمایش خون شناسایی می شوند.
جمع بندی
مراحل و تعیین درجه بندی سرطان روده کمک بسزایی در روند درمان بیمار مبتلا به سرطان می کند. پزشک با انجام آزمایشات گوناگون از محل دقیق سلول های سرطانی، میزان رشد و درگیر شدن قسمت های دیگر بدن مطلع می شود و همین امر در انتخاب بهترین راه درمان، تأثیر گذار خواهد بود.
بیوپسی یا نمونه برداری پستان یکی از روش های تشخیص سرطان پستان می باشد. در این روش، به منظور کشف سرطان پستان، مقداری از بافت سینه در آزمایشگاه برداشته می شود تا به طور دقیق تر مورد بررسی قرار بگیرد. برای انجام بیوپسی پستان، ممکن است بافت سینه با استفاده از سوزن مخصوص برداشته شود یا این کار از طریق عمل جراحی انجام پذیرد. نمونه برداشته شده چک می شود تا بررسی شود آیا سرطان یا دیگر سلول های غیرطبیعی در آن وجود دارد یا نه!
در این مطلب، به موارد زیر اشاره خواهیم کرد:
علت انجام بیوپسی پستان
انواع نمونه برداری پستان
خطرات نمونه برداری پستان
آمادگی های لازم جهت انجام بیوپسی پستان
چگونگی انجام نمونه برداری پستان
مراقبت های لازم پس از نمونه برداری پستان
علت انجام بیوپسی پستان چیست؟
برای چک کردن توده قابل لمسی که در پستان وجود دارد.
برای بررسی مشکلی که در ماموگرافی مشاهده شده، مانند رسوبات کلسیم کوچک در بافت پستان یا توده پر از مایع (کیست).
برای ارزیابی مشکلات نوک پستان مانند ترشح خون از نوک سینه
برای درک اینکه آیا یک توده پستانی بدخیم است یا خوش خیم است.
توده ای که در پستان وجود دارد، ممکن است به علت سرطان باشد یا اینکه ممکن است علت آن ، یک مشکل جدی و اساسی نباشد.
چندین نوع بیوپسی یا نمونه برداری پستان وجود دارد که بسته به محل و سایز تومور، روش مناسب انتخاب می شود. بیوپسی ممکن است تحت بیهوشی موضعی یا عمومی انجام شود. برای بیهوشی یا بی حسی موضعی، از تزریق داروی بی حسی برای بی حس کردن پستان استفاده می شود. برای بیهوشی عمومی به شما دارو داده می شود تا هنگام بیوپسی در خواب عمیق فرو روید.
یک سوزن بسیار ظریف و نازک وارد توده یا ناحیه ای می شود که مورد نگرانی است. نمونه کوچکی از مایع یا بافت برداشته می شود. بیوپسی FNA ممکن است انجام شود تا مشخص شود آیا توده به صورت کیست (توده پر از مایع) یا به صورت توده جامد است.
یک سوزن بزرگ وارد توده یا ناحیه ای می شود که مورد نگرانی است. بخش های استوانه ای کوچکی از بافت به نام هسته برداشته می شوند. در این روش، نیاز به هیچ برشی نیست.
برشی در پستان ایجاد می شود. جراح بخشی یا تمام توده یا ناحیه مورد نظر را برمی دارد. در برخی موارد، توده ممکن است کوچک و عمیق بوده و پیدا کردن آن سخت باشد. سپس، ممکن است روشی به نام لوکالیزاسیون با سیم مورد استفاده قرار گیرد. برای این کار، یک سوزن نازک یا یک سیم نازک وارد پستان می شود. تصاویر اشعه ایکس به هدایت آن به سمت توده کمک می کنند و جراح سیم را برای پیدا کردن توده دنبال می کند.
ممکن است از ابزارها و روش های خاصی برای هدایت سوزن و کمک به انجام مراحل بیوپسی استفاده شود که شامل موارد زیر می شود:
در این روش، با استفاده از رایانه و ماموگرام یک تصویر سه بعدی از پستان ساخته می شود. سپس تصویر سه بعدی سوزن را به محل دقیق توده سینه یا ناحیه مورد نگرانی هدایت می کند.
بیوپسی هسته ای به کمک خلأ: یک برش کوچک در پستان ایجاد می شود. یک لوله توخالی از طریق برش وارد می شود و با استفاده از MRI، اشعه ایکس یا اولتراسوند هدایت می شود. بافت پستان به آرامی داخل پروب کشیده می شود. یک چاقوی چرخنده درون لوله، بافت را از پستان جدا می نماید. چندین نمونه از بافت را می توان در یک زمان برداشت.
بیوپسی هدایت شده توسط سونوگرافی: در این روش، از تصاویر اولتراسوند توده یا بافت پستان استفاده می شود. این تصاویر به هدایت سوزن به محل دقیق نمونه برداری کمک می کنند.
تمامی فرایندهایی که روی بدن انجام می شوند، ممکن است عوارض و خطراتی را به دنبال داشته باشند. برخی از عوارض احتمالی نمونه برداری پستان شامل موارد زیر می شود:
کبودی و درد خفیف در محل نمونه برداری
خونریزی طولانی مدت از محل نمونه برداری
عفونت در نزدیکی محل نمونه برداری
اگر بیوپسی از طریق اشعه ایکس انجام شود، میزان اشعه بسیار اندک است و خطر قرار گرفتن در معرض اشعه بسیار کم می باشد. بسته به وضعیت پزشکیتان ممکن است با خطرات دیگری نیز مواجه شوید.
https://www.vaidam.com/sw/knowledge-center/cancer/breast-cancer-treatment-india
اول از همه، هر سوالی در این زمینه دارید، بپرسید.
از شما خواسته می شود رضایت نامه ای را برای انجام بیوپسی امضا کنید. فرم را با دقت بخوانید و اگر موردی وجود داشت که واضح نبود، در مورد آن بپرسید.
به طور کلی، اگر از بی حسی موضعی استفاده شود و بیدار باشید، نیازی به آمادگی خاصی ندارید. اما اگر از بیهوشی عمومی قرار است استفاده شود، بایستی مدتی قبل از عمل چیزی نخورید و نیاشامید. جراح دستورالعمل های خاصی را در این راستا به شما ارائه می دهد.
در روز نمونه برداری، از لوسیون، کرم، پودر، دئودورانت یا عطر زیر بغل یا روی پستانتان استفاده نکنید.
اگر احتمال می دهید باردار باشید، به تکنسین مربوطه اطلاع دهید.
پزشکتان را در جریان تمام داروهایی که مصرف می کنید، قرار دهید، حتی ویتامین ها، داروهای گیاهی یا مکمل هایی که مصرف می کنید.
اگر سابقه اختلالات خونریزی دارید، به پزشکتان اطلاع دهید. اگر از داروهای رقیق کننده خون، آسپیرین، ایپوبروفن یا دیگر داروها که بر لخته شدن خون اثر می گذارند، مصرف می کنید، به پزشکتان اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد قبل از انجام بیوپسی مصرف این داروها را قطع نمایید.
اگر قرار است از بیهوشی عمومی استفاده کنید، نیاز به همراه دارید.
ممکن است پزشک شما بر اساس وضعیت پزشکیتان، دستورالعمل های دیگری برایتان داشته باشد.
نمونه برداری پستان ممکن است در مطب و سرپایی انجام شود. در این صورت، همان روز به خانه باز می گردید. همچنین، ممکن است لازم باشد در بیمارستان بمانید. بعضی از انواع بیوپسی ها به بی حسی موضعی نیاز دارند، در حالی که برای برخی دیگر، بیهوشی عمومی لازم است.
به طور کلی بیوپسی سوزنی پستان از این روند پیروی می کند:
1. از شما خواسته می شود لباس های بالاتنه را درآورید و یک روپوش راحت به شما داده می شود تا بپوشید.
2. بایستی این کار نشسته یا در حالتی که دراز کشیده اید، انجام شود. این موضوع بسته به نظر پزشک دارد و اینکه آیا از اشعه ایکس استفاده می کنید و یا از سونوگرافی.
3. پوست ناحیه ای که باید نمونه برداری شود، با محلولی استریل می شود.
4. اگر از بی حسی موضعی استفاده شود، هنگام تزریق دارو ممکن است احساس سوزش خفیفی را تجربه کنید. تا زمانی که آن ناحیه بی حس نشود، نمونه برداری شروع نمی شود.
5. هنگامی که از سونوگرافی استفاده می شود، پروب روی سینه قرار می گیرد تا توده را پیدا کند.
6. در صورت استفاده از تصویربرداری استریوتاتیک، بایستی روی شکمتان دراز بکشید تا سینه داخل شکاف روی میز قرار بگیرد. کامپیوتر محل دقیق توده را پیدا می کند.
7. بایستی در طول عمل دراز بکشید، اما نیازی نیست نفستان را نگه دارید.
8. پزشکتان سوزن را به طور مستقیم از ناحیه بیوپسی یا از طریق یک برش کوچک وارد می کند. پزشک نمونه ای از بافت یا مایع را برمی دارد که در این حالت، ممکن است کمی فشار حس کنید.
9. فشار روی ناحیه نمونه برداری تا توقف خونریزی ادامه دارد.
10. یک باند یا پانسمان استریل مورد استفاده قرار می گیرد.
11. بافت ها برای معاینه به آزمایشگاه فرستاده می شوند.
مراحل بیوپسی باز پستان به صورت زیر می باشد:
1. از شما خواسته می شود لباس هایتان را دربیاورید و یک روپوش راحت بپوشید.
2. ممکن است به شما داروی آرام بخش داده شود.
3. اگر بی حسی موضعی باشد، بافت سینه را بی حس می کنند.
4. اگر بیهوشی عمومی انجام شود، متخصصین بیهوشی ضربان قلب، فشار خون، تنفس و میزان اکسیژن خون شما را بررسی می نمایند.
5. در برخی موارد، سیم مخصوصی قبل از بیوپسی، داخل توده قرار می گیرد و توسط تصاویر اشعه ایکس هدایت می شود. به این ترتیب، به پزشک شما کمک می کند تا توده یا بافت را پیدا کند. ممکن است از سایر روش های هدایت به واسطه اشعه ایکس نیز استفاده شود.
6. پوست بالای محل جراحی، توسط محلول استریل می شود.
7. برش کوچکی در پوست ایجاد می شود تا توده یا بافت پیدا شود.
8. بخشی از توده یا تمام آن برداشته می شود.
9. قسمت برش داده شده بخیه می شود.
10. از یک بانداژ یا پانسمان استریل روی آن استفاده می شود.
11. بافت برای آزمایش به آزمایشگاه فرستاده می شود.
مدت زمان بهبودی بستگی به نوع نمونه برداری پستان و نوع بیهوشی انجام شده دارد. اگر بیهوشی عمومی انجام شده باشد، به اتاق ریکاوری منتقل خواهید شد تا شما را از نزدیک تحت نظر بگیرند. به محض اینکه فشار خون، نبض و تنفس شما پایدار و ثابت شد و هوشیار شدید، شما را به یکی از اتاق های بیمارستان می برند یا به خانه خواهید رفت. اگر بیوپسی به صورت سرپایی انجام شود، بایستی شخص دیگری شما را تا خانه همراهی نماید. اگر بی حسی موضعی انجام شود، بعد از اتمام دوره بهبودی به خانه خواهید رفت.
- ناحیه نمونه برداری را تمیز نموده و خشک کنید. در صورت وجود بخیه، آنها را طی مراجعه بعدی بایستی بکشید. اگر خبری از بخیه نبود، می توانید بانداژ یا پانسمان را برداشته و به حالت عادی حمام کنید.
- ممکن است ناحیه نمونه برداری، چند روز بعد از عمل درد داشته باشد. طبق توصیه پزشک، از داروهای مسکن استفاده کنید. آسپیرین یا برخی داروهای دیگر ممکن است احتمال خونریزی شما را افزایش دهد. توجه داشته باشید پزشکتان بایستی حتما داروهای مسکن را تأیید نماید.
- می توانید به رژیم غذایی عادی خود باز گردید، مگر اینکه پزشکتان نظر دیگری داشته باشد. ممکن است به شما گفته شود از فعالیت بدنی شدید خودداری کنید.
اگر با هر یک از موارد زیر مواجه شدید، با پزشکتان در میان بگذارید:
تب یا لرز
قرمزی، تورم یا خونریزی از محل بیوپسی
افزایش درد در اطراف ناحیه بیوپسی
بسته به وضعیت شما، ممکن است دستورالعمل هایی برای بهبود وضعیتتان ارائه شود.
همانطور که ملاحظه فرمودید، بیوپسی یا نمونه برداری پستان یکی از روش های تشخیص سرطان سینه می باشد که برای تشخیص این نوع سرطان، می تواند در کنار دیگر روش های تشخیصی به کار گرفته شده و موثر واقع شود. با انجام نمونه برداری و آزمایش بافت یا توده مورد نظر، نتیجه تشخیص سرطان سینه بسیار دقیق تر و مطمئن تر خواهد بود.
مرحله بندی سرطان پروستات راهی است برای توصیف اینکه سرطان کدام قسمت بدن را درگیر کرده، به کدام قسمت بدن منتشر شده است و آیا دیگر بخش های بدن را تحت تأثیر قرار خواهد داد یا نه. پزشکان از آزمایش های تشخیصی برای مرحله بندی سرطان پروستات استفاده می نمایند. درجه بندی سرطان پروستات شامل انجام آزمایش هایی می شود که تعیین می کنند آیا سرطان از پروستات به دیگر بخش های بدن گسترش یافته است یا خیر. تشخیص سرطان پروستات و آگاهی از درجه آن به پزشکان کمک می کند تا بتوانند بهترین نوع درمان را انتخاب نمایند و احتمال بهبودی را پیش بینی کنند.
مرحله بندی بالینی: بر اساس نتایج آزمون DRE، PSA و نمره گلسیون مرحله بندی سرطان پروستات انجام می شود. نتایج این آزمایش ها مشخص می کند که آیا نیازی به انجام اشعه ایکس، اسکن استخوان یا MRI نیز می باشد یا خیر.
مرحله بندی پاتولوژیک: بر اساس اطلاعات به دست آمده در طول جراحی و نتایج آزمایشگاهی نمونه برداری از پروستات، مرحله سرطان پروستات مشخص می شود که به آن پاتولوژی گفته می شود. این جراحی اغلب شامل برداشتن پروستات به طور کامل و برخی از غدد لنفاوی است. آزمایش غدد لنفاوی برداشته شده می تواند اطلاعات بیشتری را برای مرحله بندی پاتولوژیک ارائه دهد.
ابزاری که پزشکان برای مرحله بندی سرطان پروستات استفاده می نمایند، سیستم TNM می باشد. پزشکان با استفاده از نتایج آزمایش های تشخیصی و اسکن ها برای جواب دادن به سوالات زیر استفاده می کنند:
تومور (T): تومور اولیه تا چه حد بزرگ است؟ در کدام قسمت بدن است؟
غده (N): آیا تومور به غدد لنفاوی گسترش یافته است؟ در کدام قسمت بدن و به چه مقدار؟
متاستاز (M): آیا سرطان به دیگر قسمت های بدن منتشر شده است؟ کجا و چه مقدار؟
پاسخ این سوالات در کنار هم به تشخیص مرحله و درجه بندی سرطان در هر فرد کمک می کند. درجه بندی سرطان شامل 5 مرحله می شود: مرحله صفر و مرحله 1 تا 4. مرحله بندی سرطان رایج ترین راه تحلیل سرطان می باشد و به پزشکان کمک می کند تا بتوانند بهترین راههای درمان سرطان پروستات را متناسب با وضعیت بیمار، تعیین نمایند.
نمره گلسیون برای مرحله بندی سرطان پروستات
به سرطان پروستات نمره ای به نام نمره گلسیون داده می شود. این نمره بر این اساس تعیین می شود که سرطان هنگام مشاهده زیر میکروسکوپ، تا چه حد شبیه به بافت سالم به نظر می رسد. تومورهایی که کمتر تهاجمی هستند معمولاً بیشتر شبیه به بافت سالم به نظر می رسند. تومورهایی که تهاجمی تر هستند، با احتمال بیشتری به دیگر بخش های بدن نیز گسترش می یابند و کمتر شبیه به بافت های سالم هستند.
سیستم امتیازدهی گلسیون رایج ترین سیستم درجه بندی سرطان پروستات است. آسیب شناس یا پاتولوژیست به نحوه چیدمان سلول های سرطانی در پروستات می پردازد و نمره ای را در مقیاس 3 تا 5 از دو نقطه مختلف تعیین می نماید. سلول های سرطانی که به سلول های سالم شباهت دارند، نمره کمی دریافت می کنند. سلول های سرطانی که شباهت کمتری به سلول های سالم دارند یا تهاجمی تر به نظر می رسند، نمره بالاتری می گیرند. آسیب شناس با تعیین الگوی اصلی رشد سلول، ناحیه ای که درگیر شده و چگونگی رشد و گسترش آن در دیگر بخش های بدن، اعداد را تعیین می نماید. پزشک به هر منطقه، امتیازی از 3 تا 5 می دهد. امتیازها با هم جمع می شوند تا نمره کلی بین 6 تا 10 به دست آید.
نمرات گلسیون 5 یا کمتر مورد استفاده قرار نمی گیرند. کمترین نمره گلسیون، 6 می باشد که مربوط به سرطان درجه پایین می باشد. نمره گلسیون 7 نشان دهنده سرطان درجه متوسط است و نمره 8، 9 یا 10 نشان دهنده سرطان درجه بالا می باشد. سرطان درجه پایین، کمتر رشد می کند و در مقایسه با سرطان درجه بالا، احتمال کمتری دارد که در بدن پخش شود.
پزشکان با توجه به نمره گلسیون و مرحله سرطان، برنامه درمانی را مشخص می نمایند. نظارت فعال که یکی از راههای درمان سرطان پروستات است، برای شخصی که دارای تومور کوچک، سطح پایین PSA و نمره گلسیون 6 می باشد، گزینه ای مناسب است. افراد با نمره گلسیون بالاتر، ممکن است نیاز به درمان های جدی تر داشته باشند، حتی اگر سرطان بزرگ نیست یا شیوع پیدا نکرده است.
گلسیون X: نمره گلسیون نمی تواند تعیین شود.
گلسیون 6 یا کمتر: سلول های سرطانی شبیه به سلول های سالم به نظر می رسند.
گلسیون 7: سلول های سرطانی تا حدی شبیه به سلول های سالم هستند.
گلسیون 8، 9 یا 10: سلول های سرطانی نسبت به سلول های سالم بسیار متفاوت می باشند.
نمرات گلسیون اغلب به گروههای درجه بندی ساده گروه بندی می شود:
گروه درجه 1 = گلسیون 6
گروه درجه 2 = گلسیون 3+4 = 7
گروه درجه 3 = گلسیون 4+3 = 7
گروه درجه 4 = گلسیون 8
گروه درجه 5 = گلسیون 9 یا 10
پزشکان با تعیین اعداد T، N و M و ترکیب آنها، مرحله سرطان را مشخص می نمایند. تعیین سطح PSA و گروه بندی مرحله سرطان، مرحله و درجه سرطان را مشخص می نماید.
مرحله I: سرطان در مراحل اولیه معمولاً با رشد کندی مواجه است. در این مرحله، تومور را نمی توان احساس کرد و نیمی از یک طرف پروستات یا حتی کمتر از آن درگیر شده است. سطح PSA پایین است. سلول های سرطانی مشابه سلول های سالم به نظر می رسند.
مرحله II: تومور تنها در پروستات وجود دارد. سطح PSA، پایین یا متوسط است. سرطان پروستات مرحله 2 کوچک است، اما ریسک بالایی برای رشد و پخش شدن در بدن دارد.
تومور احساس نمی شود و تنها نیمی از یک طرف پروستات یا حتی کمتر را درگیر کرده است. سطح PSA متوسط است و سلول های سرطانی شبیه به سلول های سالم هستند. همچنین، این مرحله شامل تومورهای بزرگ تری می باشد که محدود به پروستات هستند، تا زمانی که سلول های سرطانی شبیه به سلول های سالم هستند.
تومور فقط داخل پروستات یافت می شود و ممکن است به اندازه ای بزرگ باشد که در طول DRE تشخیص داده شود. سطح PSA متوسط است و سلول های سرطانی نسبتاً متفاوت با سلول های سالم هستند.
تومور تنها داخل پروستات یافت می شود و ممکن است به اندازه ای بزرگ باشد که در طول DRE احساس شود. سطح PSA متوسط است و سلول های سرطانی ممکن است تا حدی با سلول های سالم متفاوت باشند.
مرحله III: سطح PSA بالا می باشد و تومور در حال رشد است یا سرطان در سطح بالایی قرار دارد. همه اینها نشان می دهد که سرطان به صورت محلی پیشرفت داشته و احتمال رشد و گسترش آن وجود دارد.
سرطان خارج از لایه بیرونی پروستات به بافت های اطراف پخش شده است. همچنین، ممکن است به وزیکول های سمینال گسترش یابد. سطح PSA نیز بالا می باشد.
تومور خارج از غده پروستات رشد کرده و ممکن است به بخش های مجاور مانند مثانه یا رکتوم نیز حمله کند.
سلول های سرطانی در تومور تفاوت زیادی با سلول های سالم دارند.
در مرحله 4 سرطان پروستات، سرطان ورای پروستات گسترش یافته است.
سرطان به غدد لنفاوی آن ناحیه گسترش یافته است.
سرطان به غدد لنفاوی نقاط دوردست بدن، سایر قسمت های بدن یا استخوان ها گسترش یافته است.
عود سرطان پروستات در واقع بازگشت سرطان پروستات بعد از درمان است. این سرطان ممکن است به ناحیه پروستات یا دیگر بخش های بدن باز گردد. در صورت بازگشت سرطان، آزمایش های دیگری باید انجام شود تا میزان عود را مشخص سازد. این آزمایش ها و اسکن ها شبیه به آزمایش هایی هستند که در تشخیص اولیه انجام شدند.
با توجه به اینکه سرطان پروستات یکی از شایع ترین سرطان ها در بین مردان می باشد، آشنایی کامل با کلیه مسائل مربوط به این نوع سرطان، از علائم و نشانه های آن گرفته تا درمان و مرحله بندی سرطان پروستات ضروری و لازم به نظر می رسد. همانطور که در این مطلب ملاحظه نمودید، تعیین مرحله سرطان پروستات می تواند در راستای تعیین برنامه های درمانی آن بسیار موثر واقع شود.