موانع غربالگری سرطان سرویکس در زنان اچ آی وی مثبت : مروری نظام مند بر مطالعه های اخیر در دنیا

مقدمه و اهداف

سرطان دهانه رحم یکی از ۵ سرطان شایع در زنان ایرانی است و با توجه به تاثیر ویروس اچ آی وی بر میزان شیوع سرطان سرویکس و پایین بودن پوشش غربالگری سرطان سرویکس در زنان اچ آی وی مثبت، این مطالعه با هدف مرور موانع غربالگری سرطان سرویکس در زنان اچ آی وی مثبت انجام شد.

روش کار

این مطالعه مرور سیستماتیک بر اساس بانک های اطلاعاتی M‏agiran ،SID ،Irandoc ، Prequest ، OVID ، Science direct ،PubMed ،  Web of Scienceو Scopus در بازه ی زمانی ژانویه ۲۰۰۰ تا ژانویه ۲۰۱۸ میلادی با استفاده از کلید واژه های غربالگری سرطان سرویکس، پاپ اسمیر، زنان اچ آی وی ، موانع و معادل انگلیسی آن ها و ترکیب آن ها انجام شد. مقاله های  منتخب، توسط پژوهشگران با استفاده ازچک لیست (NOS Newcastle-Ottawa Scale) بررسی شد و مقاله هایی که نمره بالاتر از ۶ را کسب کردند، وارد مطالعه شدند.

جزئیات بیشتر 

یافته ها

از ۱۴۵ مقاله به دست آمده، ۲۱ مقاله شرایط ورود به پژوهش را داشتند. از متغیرهای مورد بررسی به ترتیب هزینه آزمون، کمبود آگاهی، سطح تحصیلات پایین، سن پایین، کمبود اطلاعات در مورد مکان انجام غربالگری و ترس از نمونه گیری، بیش ترین فراوانی را در بین سبب های یاد شده در مطالعه ها داشتند.

نتیجه گیری

با توجه به موانع غربالگری سرطان سرویکس در زنان اچ آی وی مثبت می توان با بالابردن سطح آگاهی این افراد و فراهم کردن شرایط پاپ اسمیر رایگان و دسترسی راحت تر به مراکز بهداشتی برای این گروه پرخطر باعث شناسایی زودتر سرطان سرویکس در این افراد شد.

کلیدواژگان:

ادامه مطلب 

غربالگری سرطان سینه چیست؟

غربالگری می تواند در تشخیص سرطان سینه در مراحل ابتدایی که درمان آن آسانتر است کمک کند، اما تعریف غربالگری سرطان سینه چیست؟ در واقع غربالگری سرطان سینه به معنی بررسی سینه زنان برای تشخیص زودهنگام سرطان قبل از بروز علائم بیماری است. دستورالعمل نحوه انجام غربالگری سرطان سینه که توسط مراکز پزشکی پیشرفته در جهان ارائه شده است را می توانید از این وب سایت مطالعه کنید.

همه زنان باید از گزینه های غربالگری که برای آنها مناسب است توسط پزشک معالج آگاه شوند. قبل از انجام غربالگری از شما رضایت آگاهانه اخذ می‌شود که در این فرآیند عوامل خطر موثر در سرطان سینه و مزایای انجام غربالگری برای شما توضیح داده می شود و اگر مشخص شود که غربالگری برای شما مناسب است در مورد اینکه چه موقع باید آن را انجام دهید نیز با شما صحبت خواهد شد. این یک نوع تصمیم گیری آگاهانه در مورد غربالگری سرطان سینه است.

اگرچه غربالگری سرطان سینه نمی تواند از ابتلا به سرطان سینه جلوگیری کند، اما اگر سرطان قبل از وقوع آن تشخیص داده شود درمان آن ساده تر است، ولی اگر سرطان بعد از بروز علائم و وخیم شدن بیماری تشخیص داده شود جلوگیری از پیشرفت آن بسیار مشکل است. از پزشک خود بپرسید که بهترین روش مناسب برای شما جهت غربالگری سرطان سینه چیست و چه زمانی باید غربالگری را انجام دهید.

دستورالعمل انجام غربالگری سرطان سینه چیست؟

موسسه خدمات پیشگیری آمریکا (USPSTF ) سازمانی است که از پزشکان و کارشناسان علوم پزشکی تشکیل شده است که به دنبال یافتن بهترین روشها برای جلوگیری از بیماری ها هستند. این موسسه توصیه هایی ارائه کرده است در مورد اینکه پزشکان چطور باید به بیماران برای پیشگیری از بیماری ها قبل از شروع علائم کمک کنند.

موسسه خدمات پیشگیری از بیماری ها توصیه می کند زنانی که بین ۵۰ تا ۷۴ سال سن دارند و در معرض خطر متوسط برای ابتلا به سرطان سینه هستند، هر دو سال یکبار ماموگرافی انجام دهند. زنانی که ۴۰ تا ۴۹ سال دارند باید در مورد زمان شروع ماموگرافی و اینکه چند بار باید این آزمایش را انجام دهند با پزشک یا سایر متخصصین مراقبت های بهداشتی مشورت کنند. به طور کلی زنانی که کمتر از ۵۰ سال سن دارند باید مزایا و خطرات ماموگرافی را با توجه به شرایط خود بررسی کنند و در مورد انجام ماموگرافی بهترین تصمیم را اتخاذ کنند.

برای انجام غربالگری سینه باید به کجا مراجعه کنم ؟

شما می توانید برای انجام غربالگری سینه به کلینیک، بیمارستان یا مطب پزشک مراجعه کنید. اگر می خواهید برای بررسی سرطان سینه تحت معاینه قرار بگیرید، با مطب پزشک خود تماس بگیرید. آنها می توانند به شما در تعیین وقت ملاقات کمک کنند.

بهترین آزمایشات غربالگری سرطان سینه چیست؟

اکثر برنامه های بیمه درمانی، انجام ماموگرافی را هر یک یا دو سال برای زنان بالای ۴۰ سال بدون هزینه و رایگان تحت پوشش قرار می دهند.

آیا نگران هزینه ماموگرافی هستید؟ ماموگرافی در بعضی از مراکز غربالگری سرطان سینه به طور رایگان انجام می شود. با مراجعه به مراکز غربالگری، اطلاعات لازم را در مورد اینکه هزینه غربالگری سرطان سینه چیست به دست بیاورید و ببینید که آیا واجد شرایط برای انجام ماموگرافی هستید.

بهترین روش تشخیصی برای غربالگری سرطان سینه چیست؟

ماموگرافی تصویربرداری با اشعه ایکس از سینه است. ماموگرافی بهترین روش برای تشخیص به موقع سرطان سینه است. در مراحل ابتدایی درمان سرطان سینه ساده تر است و زمانی که سرطان آنقدر بزرگ شده که بتوان آن را احساس کرد درمان آن دشوارتر است. بنابراین بهتر است قبل از شروع علائم، ماموگرافی انجام شود. انجام ماموگرافی به طور منظم می تواند خطر مرگ ناشی از سرطان سینه را کاهش دهد. به همین دلیل، ماموگرافی بهترین روش برای یافتن سرطان سینه در اکثر زنان است.

نحوه استفاده از تصویربرداری مغناطیسی سینه (MRI ) برای غربالگری سرطان سینه چیست؟

MRI از امواج مغناطیسی و امواج رادیویی برای گرفتن عکس از سینه استفاده می کند. MRI به همراه ماموگرافی برای غربالگری زنانی که در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه هستند، استفاده می شود. از آنجا که MRI های سینه حتی در صورت عدم وجود سرطان ممکن است غیر طبیعی به نظر برسند، از این روش برای زنان در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه استفاده نمی شود.

سایر آزمایشات غربالگری سرطان سینه چیست؟

معاینه بالینی سینه

معاینه بالینی سینه روشی است که توسط پزشک یا پرستار انجام می‌شود که در این روش پزشک از دستان خود برای احساس توده یا سایر تغییرات در سینه استفاده می کند.

معاینه سینه توسط بیمار

آشنایی با ظاهر و شکل سینه و حالتی که در سینه خود احساس می کنید می تواند به شما در تشخیص علائم سرطان سینه مانند توده ها، درد و یا تغییر در اندازه که ممکن است نگران کننده باشد کمک کند. این موارد می تواند شامل تغییراتی باشد که در هنگام معاینه سینه خود مشاهده می کنید. شما باید تغییراتی را که متوجه شده اید به پزشک گزارش دهید.البته معاینه سینه توسط خود بیمار و یا معاینه بالینی توسط پزشک خطر ابتلاء و یا مرگ و میر ناشی از سرطان سینه را کاهش نمی دهد.

مزایا و خطرات غربالگری سرطان سینه چیست؟

هر کدام از آزمایشات غربالگری سینه دارای مزایا و خطرات خاص خود است، به همین دلیل مهم است که قبل از انجام هر تست غربالگری مانند ماموگرافی با پزشک مشورت کنید.

فواید غربالگری سرطان سینه چیست؟

فواید غربالگری این است که سرطان قبل از اینکه علایم داشته باشد و به مراحل پیشرفته برسد تشخیص داده می‌شود و این زمان مهمی است که درمان سرطان ساده تر است.

جزئیات بیشتر 

خطرات غربالگری سرطان سینه چیست؟

یکی از معایب غربالگری سرطان سینه این است که نتایج آزمایش به اشتباه و به طور کاذب مثبت می شود به این معنی که پزشک چیزی را در سینه مشاهده می کند که به نظر می رسد مانند سرطان است اما در واقع چنین نیست. به همین دلیل پزشک برای اطمینان از وجود سرطان آزمایشات بیشتری را تجویز می‌کند که این می تواند گران، تهاجمی، وقت گیر باشد و ممکن است باعث اضطراب و نگرانی بیماران نیز شود.

یکی دیگر از معایب آزمایشات غربالگری این است که موارد جزئی که ممکن است خود به خود نیز بهبود پیدا کنند به عنوان سرطان تشخیص داده می‌شوند. این موارد جزئی ممکن است علائم و یا مشکل خاصی را به دنبال نداشته باشند اما پزشک برای درمان آنها توصیه هایی ارائه دهد که به آن درمان اضافی و غیر ضروری گفته می شود. پزشک ممکن است درمان های اضافی و غیر ضروری را برای پیشگیری و درمان سرطان توصیه کند که می تواند شامل جراحی یا پرتودرمانی باشد.

این روش‌های درمانی می تواند عوارض جانبی غیرضروری و ناخواسته برای بیمار ایجاد کند. سایر مضرات احتمالی ناشی از غربالگری سرطان سینه شامل درد در طول عمل و قرار گرفتن در معرض اشعه در طول آزمایش ماموگرافی است. هر چند که میزان اشعه در ماموگرافی اندک است، اما ممکن است با تکرار اشعه X خطراتی وجود داشته باشد.

یکی از معایب روش ماموگرافی این است که ممکن است بعضی از سرطان ها با استفاده از این روش تشخیص داده نشوند که به آن نتایج منفی کاذب گفته می شود و باعث می شود تشخیص و درمان سرطان با تاخیر انجام شود.

https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/screening.htm

تأثیر مداخلۀ آموزشی مبتنی بر توانمندسازی در انجام روش‌های غربالگری سرطان پستانِ زنان 35 تا 55 ساله شهر گناباد

هدف: سرطان پستان یکی از شایع‌ترین سرطان‌هاست که کماکان سردسته علل مرگ به علت سرطان، در بین زنان می‌باشد. تشخیص زودهنگام برای بهبود نتایج حاصله و میزان بقاء بسیار مهم می‌باشد. این پژوهش باهدف تعیین تأثیر مداخله‌ی آموزشی مبتنی بر توانمندسازی در انجام روش‌های غربالگری سرطان پستانِ زنان 35 تا 55 شهر گناباد در سال 1392 انجام شد.
روش‌ها: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی بود که در سال 1392 در شهر گناباد و با انتخاب تصادفی 60 نفر از زنان 35 تا 55 ساله که به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمون (30 نفر) و شاهد (30 نفر) تخصیص داده‌شده بودند، انجام شد. مداخله آموزشی بر مبنای توانمندسازی در گروه آزمون به اجرا درآمد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ای روا و پایا بود که قبل از انجام مداخله و دو ماه پس از اتمام مداخله آموزشی توسط آزمودنی‌ها تکمیل شد. داده‌ها وارد نرم‌افزار SPSS نسخه 20 شدند و با کمک آزمون‌های آماری همچون آزمون تی، کای دو و مک نمار مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.

https://www.celalsaglam.com/meme-kanseri-taramasi

نتایج: قبل از انجام مداخله آموزشی تفاوت معنا‌داری بین گروه‌های آزمون و شاهد ازنظر اجزای توانمندسازی و انجام روش‌های غربالگری سرطان پستان وجود نداشت (05/0<P-Value). اما بعد از انجام مداخله آموزشی تفاوت معنا‌داری در دو گروه آزمون و شاهد در اجزای توانمندسازی شامل آگاهی و دانش (044/0=P-Value)) نگرش (001/0=P-Value) خودکارآمدی(002/0=P-Value)  و عزت‌نفس (480/0=P-Value)  و انجام روش‌های غربالگری سرطان پستان شامل معاینه‌ی بالینی توسط پزشک (018/0=P-Value)، خودآزمایی پستان (015/0=P-Value)  و ماموگرافی (027/0=P-Value)  مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: براساس نتایج به‌دست‌آمده، اجرای برنامه آموزشی مبتنی بر توانمندسازی می‌تواند بر انجام روش‌های غربالگری سرطان پستان در زنان مؤثر واقع شود.

ادامه مطلب 

وضعیت غربالگری سرطان در سالمندان بستری در بیمارستان های شهر زاهدان

چکیده
مقدمه: شاخص های آماری بیانگر آغاز پیر شدن جمعیت در کشور ماست. با افزایش سن، خطر بروز سرطان بصورت جدی افزایش می یابد،
بطوریکه سرطان یکی از علل مهم مرگ در افراد سالمند است. از موثرترین راه های کاهش میزان مرگ و میر ناشی از سرطان تشخیص سرطان زود هنگام
آن است. بدین جهت آزمایشات غربالگری در دنیای پزشکی اهمیت فراوانی یافته است.
هدف: این مطالعه با هدف بررسی میزان انجام معاینات غربالگری در سالمندان بستری در بیمارستان های شهر زاهدان صورت گرفته است.
روش کار: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی بوده و جمعیت مورد مطالعه شامل 300 سالمند بستری در بیمارستان های شهر زاهدان در سال 89
می باشد که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت گرد آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته مشتمل بر دو بخش اطلاعات
فردی–اجتماعی و سوابق بیماری، انجام معاینات غربالگری و عمومی پس از تعیین روایی و پایایی(آزمون مجدد) استفاده شد. اطلاعات از طریق
مصاحبه جمع آوری و برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی (فراوانی و درصد) استفاده گردید.
نتایج: از 300 سالمند مورد مطالعه 54 %مرد و 46 %زن با میانگین سنی 7/5±8/68 بودند. 7/69 %متاهل، 3/69 %شهری و70 %بی سواد بودند.
شایعترین علل بستری شامل، بیماریهای قلبی عروقی 3/23 ،%تنفسی 7/16 %و گوارشی 7/13 %بود. 7/78درصد سالمندان مورد پژوهش
هیچکدام از معاینات غربالگری مورد نظر و 7/68 درصد آنها معاینات عمومی را انجام نداده بودند. 21 درصد از سالمندان مرد معاینه پروستات،
8/1 درصد معاینه رکتوم را انجام داده بودند. 7/8 درصد سالمندان زن ماموگرافی و 4/1 درصد پاپ اسمیر را انجام داده بودند.
نتیجه گیری: میزان انجام معاینات غربالگری و معاینات عمومی در سالمندان مورد مطالعه بسیار پایین بود. با توجه به نقش معاینات غربالگری در
کاهش ابتلاء و شدت درجه سرطان در هنگام تشخیص، توجه و برنامه ریزی جهت انجام معاینات غربالگری در این گروه سنی امری حیاتی است.
کلید واژه ها: سرطان ها، غربالگری گروهی، سالمند، بیماران بستری
مقدمه
بخش عمده ای از جهان به سرعت در حال پیر شدن
است(1 .(شاخص های آماری بیانگر این حقیقت اند که روند
پیر شدن جمعیت در کشور ما نیز آغاز شده است(2 .(
هرچند سالمندی بخودی خود بیماری محسوب
نمی گردد و شامل تغییرات فیزیولوژیکی است که در گذر
زمان رخ می دهد(3 ،(اما در نتیجه این تغییرات میزان
بیماری های حاد و مزمن افزایش می یابد(4.(
تغییر الگوی همه گیر شناسی بیماری ها در سالمندان
به سمت افزایش شیوع بیماری های مزمن می باشد.
در حال حاضر تخمین زده می شود80 در صد افراد
بالای 65 سال، یک بیماری مزمن و50 درصد آنها دو
بیماری مزمن دارند(5.(
از جمله بیماری های مزمن که خطر بروز آن با بالا
رفتن سن افزایش می یابد سرطان است(6 .(در دو دهه
اخیر تعداد افراد سالمند مبتلا به سرطان افزایش یافته
است(7 .(بطوری که سرطان از علل مهم مرگ و میر در
افراد سالمند می باشد(8 .(در سال 2002 بیمار ی های
قلبی(8/31 ،(%سرطان ها(6/21 (%و سکته مغزی(9/7 (%
سه عامل اصلی مرگ در افراد بالای 65 سال آمریکایی
بوده است(9،10 .(در ایران به ترتیب بیماری های عروق
کرونر(38 ،(%تصادفات جاده ای و سرطان ها علل اصلی و
شایع مرگ و میر محسوب می شوند(11.(
شواهد واضحی وجود دارد که تشخیص زود هنگام
سرطان یکی از موثرترین راههای کاهش میزان مرگ و میر
ناشی از سرطان است(12 .(بدین جهت آزمایشات غربالگری
در دنیای پزشکی اهمیت فراوانی یافته است. آسان بودن،

ارزان و در دسترس بودن این روش ها و نتایج فوق العاده
در کاهش آمار ابتلاء سرطان و کاهش شدت درجه سرطان
در هنگام تشخیص اهمیت این معاینات را نشان می دهند(13.(
برخی از شواهد نشان می دهند در دسترسی سالمندان به
مراقبت های بهداشتی از جمله معاینات غربالگری نسبت
به سایر گروه های سنی نابرابری وجود دارد و از آنجا که
افراد سالمند بخش بزرگی از جمعیت را تشکیل می دهند
که به سرعت در حال رشد است، نابرابری در دریافت
مراقبت های بهداشتی اهمیت می یابد(14 .(این در
حالیست که استفاده سالمندان از خدمات مراقبتهای
بهداشتی برای بیماری هایی که قابل پیشگیری هستند،
بطور موثری میزان مرگ ومیر و عوارض بیماری را در آنان
کاهش می دهد(15.(
طبق گزارش انجمن سرطان آمریکا در سال 2009
مهمترین عامل ایجاد انگیزه در افراد برای انجام معاینات
غربالگری توصیه های پزشک و سایر افراد تیم بهداشتی
بوده است(16 .(در حالیکه بیشتر سالمندان به دلیل ترس از
پیدا شدن مشکل یا هزینه ها از انجام معاینات دوره ای
خودداری می کنند و این تاخیر در شناخت مشکلات
ممکن است درمان را مشکل تر و پر هزینه تر کند(17.(
با توجه به اینکه برنامه های غربالگری جزء مهمی از
مراقبت های سلامتی در سنین سالمندی است میزان
شرکت در این معاینات تحت تاثیر شرایط فرهنگی و
اجتماعی متفاوت است(18 .(از آنجا که بیماری سرطان در
سالمندان شایع تر است و تشخیص زود هنگام سرطان در
روند درمان و بهبود بیماران مبتلا موثر می باشد، لذا این
پژوهش جهت بررسی وضعیت معاینات غربالگری در
سالمندان بستری در بیمارستانهای شهر زاهدان انجام
گردید.
روش کار
مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی است. جامعه
پژوهش سالمندان 60سال و بالاتر بستری در بیمارستان های
شهر زاهدان در سال 1389 بود، که هنگام جمع آوری
داده ها هوشیار و قادر به پاسخ گفتن به سوالات،
ایرانی الاصل و علاقمند به شرکت در مطالعه بودند. جهت
برآورد حجم نمونه با توجه به هدف اصلی پژوهش، آمار
سالمندان شهر زاهدان و سالمندان بستری در بیمارستان های
شهر زاهدان بر اساس فرمول های آماری با درجه اطمینان
95 درصد و دقت کار 08/0 تعداد نمونه لازم 255 نفر
برآورد گردید که بر اساس مطالعات مشابه(19 (تا 300 نفر
افزایش یافت. کلیه واحد های مورد پژوهش در هنگام
جمع آوری اطلاعات دارای خصوصیات و شرایط تعیین
شده ذیل بودند:
سن بالای 60 سال، ایرانی اصل بودن و بستری
بودن در یکی از بخش های بیمارستان های علوم پزشکی
مطالعه بود. یا بیمارستان تامین اجتماعی شهر زاهدان در طی انجام
معیار های خروج از مطالعه، ابتلا به دمانس و عدم
تمایل به شرکت در مطالعه بود.
نمونه ها به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب
شدند. بدین صورت که محقق پس از کسب مجوزهای لازم
به کلیه بخش های بستری بیمارستان های زاهدان مراجعه
کرده و براساس معیار های مطالعه، حفظ راز داری و اخذ
رضایت کتبی تا تکمیل حجم نمونه اقدام به نمونه گیری
کرد. جهت گرد آوری اطلاعات در این پژوهش از
پرسشنامه محقق ساخته پس از تایید روایی محتوی و
صوری (توسط ده نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد
اسلامی وا حد خوراسگان و دانشگاه علوم پزشکی زاهدان)
و پایایی (آزمون- آزمون مجدد) استفاده گردید. پایائی
پرسشنامه با استفاده از آزمون آماری همبستگی پیرسون
مورد تایید قرار گرفت (5.0≥r و05.0<p بعنوان وجود
همبستگی بین آزمون اول و دوم در نظر گرفته شد).
پرسشنامه مورد نظر شامل، اطلاعات دموگرافیک
نظیر سن، جنس، محل سکونت، میزان تحصیلات، وضعیت
تاهل، علت بستری و انجام هر یک از معاینات غربالگری،
انجام معاینات عمومی توسط پزشک، مراجعه به پزشک یا
درمانگران سنتی در هنگام بیماری و داشتن یک پزشک
ثابت جهت بررسی سلامت سالمندان مورد مطالعه بود و
پرسشنامه ها با مصاحبه جهره به چهره تکمیل گردید.
اطلاعات گردآوری شده با استفاده از نرم افزار spss

نسخه 18 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و از آمار
نتایج
54 درصد از سالمندان مورد مطالعه مرد و 46درصد زن
با میانگین سنی 7/5 ± 8/68 بودند. کمترین سن واحد های
مورد مطالعه 60 سال و بیشترین سن 92 سال بود. اکثراً
(7/77 (%در ردة سنی 60 تا 74 سال قرار داشتند. 6/69
درصد ساکن شهر و 4/30 درصد ساکن روستا بودند. از
نظر وضعیت تاهل به ترتیب 7/69 درصد متاهل، 3/29
درصد همسر فوت شده و 1درصد مطلقه بودند. از نظر
میزان تحصیلات 70 درصد بی سواد، 3/9درصد سواد
خواندن و نوشتن، 12 درصد تحصیلات ابتدایی، 7/5 درصد
تحصیلات متوسطه و 3درصد فوق دیپلم و لیسانس بودند.
شایعترین علت بستری سالمندان مورد مطالعه شامل،
بیماری های قلبی عروقی (3/23درصد)، بیماری های
تنفسی (7/16درصد) و بیماری های گوارشی (7/13درصد)
بود.
یافته های پژوهش حاضر نشان داد که از سالمندان
بستری مورد پژوهش 7/78 درصد هیچکدام از معاینات
غربالگری سرطان پستان، پروستات، سرطان کولورکتال،
سرطان دهانه رحم را تاکنون انجام نداده بودند. بیشترین
معاینه غربالگری انجام شده توسط مردان معاینات
پروستات(21 (%و ماموگرافی(7/8 (%در زنان بود.3/1درصد
شرکت کنندگان معاینات سرطان کولورکتال را انجام داده
بودند(جدول شماره1 .(در طی یکسال گذشته 2/30درصد
مردان و 6/32درصد زنان جهت انجام معاینات عمومی
(بررسی وضعیت سلامت عمومی نظیر کنترل فشار خون،
قند و چربی خون) به پزشک مراجعه کرده بودند. 3/19
درصد از سالمندان مورد مطالعه تحت نظر یک پزشک
ثابت بصورت مداوم جهت انجام معاینات عمومی و دوره ای
بودند. همچنین 3/32درصد از نمونه های مورد پژوهش
سابقه مراجعه به افراد غیرپزشک مانند درمانگران سنتی را
داشتند.
بحث و نتیجه گیری
سرطان از جمله بیماری هایی ست که در سنین
سالمندی میزان مرگ و میر بالایی را به خود اختصاص
می دهد. این در حالیست که انجام معاینات غربالگری
صحیح موجب تشخیص به هنگام سرطان و جلوگیری از
نقص عضو می شود.
غربالگری سرطان در سالمندان پایین می باشد. نتایج این مطالعه نشان داد میزان انجام معاینات
جدول شماره (1 :(توزیع فراوانی واحد های مورد پژوهش بر حسب
انجام معاینات غربالگری
جنس
متغییرها
مرد
تعداد(درصد)
زن
تعداد(درصد)
جمع
تعداد(درصد)
(4)12 (8/8)12 - - گرافی مامو
(11/3)34 - - (21)34 پروستات معاینه
(1/3)4 (0/8)1 (1/8)3 کولورکتال معاینه
(0/7)2 (1/4)2 - - اسمیر پاپ
(4)12 (2/1)3 (5/6)9 مورد یک از بیش
(78/8)236 (86/9)120 (71/6)116 هیچکدام
(100)300 (100)138 (100)162 جمع
مطالعه بالاجادیا(Balajadia (و همکاران، در
بررسی 266 فرد 50 سال و بالاتر(149 زن و 117 مرد) در
ایسلند نشان داد که 8/83 درصد زنان ماموگرافی و 8/62
درصد پاپ اسمیر را در طی دو سال قبل و 3/20درصد
مردان آزمایش بررسی آنتی ژن اختصاصی پروستات را در
یکسال گذشته انجام داده اند. 3/38درصد شرکت کنندگان
آزمایش خون مخفی در مدفوع،5/15درصد سیگموئیدسکوپی
و 1/33 درصد کولونوسکوپی را انجام داده بودند(20 .(میزان
انجام معاینات غربالگری در مطالعه حاضر نسبت به
مطالعه بالاجادیا و همکاران بسیار پایین می باشد، که این
تفاوت می تواند به علت عدم دسترس سالمندان مورد مطالعه
به خدمات بهداشتی درمانی از جمله معاینات غربالگری،
دسترسی به پزشک، هزینه بالای معاینات غربالگری و عدم
آگاهی سالمندان نسبت به اهمیت این معاینات باشد.
در بررسی 116 آمریکایی 70 سال و بالاتر،
39درصد آنان در هنگام انجام مطالعه مبتلا به سرطان
تشخص داده شدند و در سایر سالمندان بدون سرطان 98
درصد در 5 سال گذشته و 97 درصد در یکسال گذشته

غربالگری سرطان پستان و پروستات را انجام داده بودند،
همچنین 96درصد در 5 سال گذشته و 67 درصد در
یکسال گذشته انجام غربالگری سرطان روده بزرگ را
گزارش نمودند(6 .(این نتایج نشان دهنده اهمیت معاینات
غربالگری در تشخیص زود هنگام و بدنبال آن درمان
بموقع بیماری سرطان می باشد.
نتایج مطالعه زایکانسکی(Zarychanski(و همکاران
در بررسی 12766 کانادایی 50 ساله و بالاتر نشان داد که
9/11درصد آنها آزمایش خون مخفی مدفوع را طی دو
سال گذشته و 2/8 درصد آنها سیگموئیدسکوپی یا
کولونوسکوپی را در 10 سال گذشته انجام داده بودند و با
توجه به زمان توصیه شده جهت غربالگری 6/17درصد
غربالگری جهت سرطان کولورکتال را انجام داده بودند(21.(
لی(Lee (و همکاران در بررسی 2853 زن کره جنوبی
با حداقل سن 40 سال گزارش نمودند که 4/30 درصد آنها از
توصیه های غربالگری سرطان پیروی کرده اند (22.(
یافته های مطالعه ذوالفقاری و همکاران نشان داد
که از 2500 تهرانی بالای 18سال مورد مطالعه 6/8 درصد
معاینات مقعد، 5/6 درصد معاینات بیضه، 2/27 درصد
زنان 50-40 ساله و 8/32 درصد زنان بالای 50 سال
ماموگرافی را انجام داده بودند. سطح آگاهی نمونه از علائم
هشداردهنده سرطان در 6/66 درصد موارد نامطلوب و در
9 درصد موراد در سطح مطلوب بود. وضعیت بکارگیری
اقدامات حفاظتی در برابر سرطان در 8/78 درصد موراد
نامطلوب و در 6/7درصد موارد مطلوب بوده و بین سن
آگاهی از علائم هشداردهنده سرطان و بکارگیری اقدامات
حفاظتی ارتباط وجود داشت(19 .(نتایج نشان دهنده میزان
بسیار پایین انجام معاینات غربالگری در سالمندان مورد
مطالعه نسبت به سایر مطالعات بویژه سالمندان سایر
کشورها است.
پژوهشگر ضمن تکمیل پرسشنامه ها دریافت که
تعداد زیادی از سالمندان مورد مطالعه از معاینات
غربالگری بی اطلاع بودند و در مورد اهمیت و چگونگی
انجام این معاینات اطاعاتی نداشتند که این عدم آگاهی
می تواند یکی از علل مهم عدم انجام معاینات غربالگری
سرطان در سالمندان مورد مطالعه باشد. مطالعه پیترسون
(Petersen (و همکاران نیز نشان داد که افزایش آگاهی
موجب افزایش بکارگیری اقدامات غربالگری جهت
شناسایی زودهنگام سرطان می گردد(23 .(
با توجه به نتایج مطالعه، سالمندان مورد پژوهش
دارای سطح تحصیلات، میزان در آمد و مشاغل با ارزش
اجتماعی پایین بودند که این عوامل می تواند در عدم
انجام معاینات غربالگری سالمندان مورد مطالعه دخیل
باشند. پرویت (Pruitt (و همکاران ، هم در بررسی 132
مقاله که ارتباط بین وضعیت اجتماعی و اقتصادی و
بکارگیری تست های غربالگری سرطان را بررسی نموده
بودند، گزارش کردند که 3/58 درصد مطالعات ارتباط
آماری مثبتی را نشان داده اند، بطوریکه با افزایش شاخص های
اجتماعی و اقتصادی (افزایش درآمد و تحصیلات و کاهش
فقر و بیکاری) میزان معاینات غربالگری سرطان افزایش
می یابد و فقط 5/4 درصد مطالعات ارتباط آماری منفی را
نشان دادند(9.(
در مطالعه ذوالفقاری و همکاران، 4/36درصد نمونه ها
معاینات دوره ای سالانه را داشته اند که می توان گفت
مطابق یافته های پژوهش حاضر است(19 .(در بررسی
266 فرد 50 سال و بالاتر ساکن ایسلند 3/81 درصد در
یکسال قبل توسط پزشک معاینه شده بودند و یک سوم
نمونه ها هنگام بیماری به درمانگران محلی مراجعه کرده
بودند(20 .(از نظر مراجعه به درمانگران سنتی نتایج این
مطالعه با مطالعه حاضر مطابق است، اما در میزان
معاینات دوره ای تفاوت چشمگیری دیده می شود که
این خود می تواند یکی از علل پایین بودن انجام معاینات
غربالگری سرطان در سالمندان مورد مطالعه باشد. چرا
که یافته های مطالعه بالا جادیا و همکاران نشان داد بین
انجام معاینات دوره ای و معاینات غربالگری سرطان
ارتباط وجود دارد.
زایکانسکی و همکاران نیز گزارش کردند که بین
تعداد دفعات تماس با پزشک خانواده و انجام معاینات
غربالگری سرطان کولورکتال ارتباط مستقیم وجود دارد(21.(
تاثیر شرایط روحی سالمندان در پاسخگویی به دلیل

بستری بودن آنان در بیمارستان و عدم امکان نمونه گیری
تصادفی از محدودیت های این مطالعه محسوب می گردد.
از آنجا که در کشور ما هنوز برنامه جامع جهت
کنترل سرطان در سطح ملی به تصویب نرسیده لذا برای
دستیابی به این هدف اطلاع از شیوع سرطان های مختلف
و میزان انجام معاینات غربالگری سرطان ها در کشور
اهمیت دارد. بنابراین نیاز به پژوهشهای گسترده در این
خصوص در سطح کشور بصورت کمی و کیفی است، تا با
استفاده از اطلاعات حاصل بتوان دستورالعمل غربالگری
سرطان که قابلیت اجراء در کشور داشته باشد را تدوین
نمود و با بکارگیری آن از هزینه های سنگین درمان سرطان
و درد و رنج افراد زیادی جلوگیری کرد. با توجه به اجرای
طرح پزشک خانواده در کشور می توان از پزشکان،
پرستاران بهداشت جامعه و سایر اعضاء تیم درمان جهت
افزایش سطح آگاهی عمومی پیرامون سرطان و راه های
تشخیص و درمان آن استفاده نمود. همچنین می توان از
رسانه های عمومی، جزوات آموزشی، بنرها، پوسترها جهت
اعتلاء سطح آگاهی عموم جامعه بهره برد. برنامه های
غربالگری سرطان باید به عنوان یکی از اولویتهای بهداشتی
کشور مورد توجه مسئولین امر قرار گیرد.
تشکر و قدردانی
این مقاله برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد
دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان(اصفهان) با عنوان بررسی
رفتارهای مرتبط با سلامت سالمندان بستری در
بیمارستان های شهر زاهدان در سال 1389 می باشد.
بدینوسیله مراتب قدردانی و تشکر خود را از انجمن ارتقاء
سلامت زاهدان، معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی و
اساتیدی که در انجام این پژوهش از نظرات ارزنده آنان
بهره مند شدیم و کلیه سالمندان عزیزی که در این مطالعه
شرکت نمودند،اعلام می داریم.

بررسی میزان غربالگری سرطان پستان و دهانه رحم

بررسی میزان غربالگری سرطان پستان و دهانه رحم و و عوامل مرتبط با آن در بین زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی – درمانی شهر سنندج در سال

مقدمه: سرطان های پستان و دهانه رحم شایعترین بدخیمی و مهمترین عامل مرگ ناشی از سرطان در زنان است. انجام آزمونهای غربالگری سرطان اساس مراقبت و پیشگیری بوده و مبنای تشخیص زودرس خواهد بود. این مطالعه با هدف بررسی میزان انجام رفتارهای غربالگری و عوامل موثر بر آن در سرطان های پستان و دهانه رحم در بین زنان شهر سنندج انجام شد. روشها: این مطالعه به صورت توصیفی تحلیلی بر روی 250 زن بالای 20 سال مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان سنندج در سال 1393 که با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده بودند، انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن مورد تایید قرار گرفت(آلفا کرونباخ 85/0). داده ها پس از جمع آوری توسط نرم افزار spss16 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج: میانگین سنی افراد شرکت کننده در مطالعه 36 سال بود. تعداد 207 نفر ( 8/82%) از شرکت کنندگان متاهل و 65 نفر (26%) از زنان دارای تحصیلات دیپلم بودند. 196 نفر( 4/78 %) از زنان شرکت کننده در مطالعه خانه دار بودند. نتایج نشان داد که تنها 6/13 درصد از شرکت کنندگان به صورت مرتب خود آزمایی پستان را انجام می دادند و فقط 8/4 درصد به طور مرتب به پزشک مراجعه می کنند. هم چنین تنها 6/9 درصد از شرکت کنندگان ماموگرافی و 18 نفر (2/7%) بطور مرتب پاپ اسمیر را به صورت مرتب انجام می دادند. مهمترین عوامل تاثیر گذار بر انجام آزمونهای غربالگری در این مطالعه بطور کلی سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل و سابقه مشکل و سابقه وجود سرطان در خانواده بود(p<0/05). نتیجه گیری: میزان انجام آزمون های غربالگری سرطان پستان و دهانه رحم در جامعه مورد پژوهش کمتر از حد مورد انتظار بود لذا با توجه به عوامل تاثیر گذار بر انجام این آزمونها لزوم توجه بیشتر به برنامه هایی وجود دارد که باعث ارتقا میزان انجام رفتارهای غربالگری شود.