چقدر با سرطان پوست آشنایی دارید؟ آیا عواملی که باعث ایجاد سرطان پوست بدخیم میشود را میشناسید؟
آیا میدانستید، بر اساس آمارهای سال 2018، سرطانهای ریه، پستان و سرطان روده بزرگ جز شایعترین سرطانها در جهان هستند. براساس لیست شایعترین سرطان ها، منتشر شده در سایت www.wcrf.org این نکته قابل توجه است که سرطان پوست جز 20 سرطان رایج دنیا است. همچنین براساس آخرین آمار منتشر شده در سال 94، سرطان پوست (غیرملانوما) سومین سرطان شایع در ایران است. پس با داشتن اطلاعات کافی در مورد سرطان پوست میتوان از بروز آن پیشگیری کرد و یا در صورت مبتلا شدن، با مدیریت درست آن میتوان برای درمان سرطان اقدام نمود.در این مقاله با سرطان پوست، انواع آن و سرطان پوست بدخیم آشنا خواهید شد.
پوست از سه لایه اصلی به نامهای اپیدرم (لایهی نازک خارجی)، درم (لایه ضخیمتر داخلی) و هیپودرم (بافت چربی زیرپوستی) تشکیل شده است. پوست که یکی از اندامهای بدن از نظر سطح میباشد، دارای سه وظیفه اصلی حفاظت، تنظیم و احساس میباشد، عاملی که پوست را تحت تاثیر قرار دهد در واقع این وظایف را دچار اختلال کرده است. اگر سلولهای پوست شروع به رشد و تکثیر غیرطبیعی در لایه بیرونی پوست (اپیدرم) نمایند، سرطان پوست ایجاد میشود. سرطان پوست غالبا در نواحی که بیشتر در معرض نورخورشید هستند مانند پوست صورت، سینه و گردن رخ میدهدف اما در نواحی مانند قسمت هایی از ناخن، کف دست و پا هم که کمتر در معرض خورشید هستند نیز مشاهده شده است.
براساس نوع سلولهایی که دچار رشد سرطانی شده اند سرطان پوست را میتوان به سه دسته تقسیم کرد:
سرطان سلول پایه (Basal Cell Carcinoma (BCC))
سرطان سلول سنگفرشی (Squamous Cell Car (SCC))
ملانوما (Melanoma)
به مجموع سرطانهای سلول پایه و سنگفرشی سرطان غیر ملانوما (Melanoma Skin Cancer) گفته میشود.
سرطان سلول پایه رایج ترین نوع سرطان پوست است و کسانی که در مناطقی با آب و هوای معتدل زندگی میکنند بیشتر در معرض این نوع سرطان هستند، اشعه UV یا ماورا بنفش که در نور خورشید وجود دارد مهمترین عامل ایجاد سرطان سلول پوست یا سرطان BCC است.
بعد از سرطان BCC، سرطان سلول سنگفرشی شایع ترین نوع سرطان میباشد. سرطان SCC از سلولهای کراتین در لایه ایپدرم آغاز میشود. سرطان سلولهای سنگفرشی(SCC) پوست، برخلاف سرطان سلول پایه(BCC)، رشد با سرعت بالاتری داشته و نه تنها رشد موضعی ندارد بلکه غدد لنفاوی و اندامهای اطراف را نیز درگیر میکنند. در نوع دوم سرطان پوست نیز اشعه ماورا بنفش خورشید نقش مهمی در ایجاد سرطان را دارد.
سرطان بدخیم پوست یا ملانوما، جدی ترین نوع سرطان پوست، در سلولهای تولید کننده ملانین (ملانوسیت ها) ایجاد می شود – ملانین نوعی رنگدانه طبیعی است که به پوست شما رنگ می بخشد. ملانوما همچنین به ندرت در چشم شما و در داخل بدن شما مانند بینی یا گلو ایجاد میشود.
برخلاف سلولهای طبیعی، سلولهای سرطانی می توانند در سایر نقاط بدن گسترش یابند، که به این فرآیند متاستاز گفته میشود. درواقع این رشد غیرقابل کنترل و سرعت بخش تومورهای سرطانی، ملانوما را تبدیل به سرطانی خطرناک کرده است. سلول های سرطانی جای سلولهای سالم و نرمال را گرفته و یا در عملکرد آنها خلل وارد می کنند به این ترتیب کارکرد سایر اندام ها نیز دچار مشکل میشود.
باید این نکته را درنظر داشت که چون ملانوما روی سطح پوست زیاد میشود میتوان آن را قبل گسترش در بخش های دیگر بدن تشخیص داد و روشهای درمانی را برای آن به کار برد.
علت دقیق مبتلا شدن به سرطان بدخیم پوست یا ملانوما مشخص نیست، اما قرار گرفتن در معرض پرتو ماوراء بنفش خورشید (UV)، لامپ های برنزه، خطر ابتلا به ملانوما را افزایش می دهد.
ملانوما میتواند در هر نقطه از بدن ایجاد شود. اما اغلب در مناطقی دیده میشوند که بیشتر در معرض آفتاب قرار دارند، مانند پشت پاها، بازوها و صورت. ملانوما همچنین در مناطقی که کمتر در معرض آفتاب قرار میگیرند مانند کف پا ، کف دست و ناخن اتفاق میافتد.
اغلب اولین نشانه یا علت ملانوما تغییر در خالهای موجود بر بدن و یا رشد غیرطبیعی یک لکه رنگی روی پوست است.
خال های معمولی یا نرمال معمولاً رنگ یکنواخت قهوهای، مشکی و یا برنزه دارند و یک مرز مشخص این خالها را از پوست اطراف آن جدا میکند. خالها در حالت طبیعی معمولا بیضی شکل یا گرد هستند و معمولاً حدود 6 میلی متر قطر دارند.
بیشتر خالها در دوران کودکی ظاهر میشوند و ممکن است تا نزدیک 40 سالگی نیز خال های جدید روی پوست ایجاد شوند. با گذشت زمان گاهی خالها از نظر ظاهری تغییر میکنند و بعضی از آنها ممکن است حتی با افزایش سن از بین بروند.
در حقیقت این خال های غیرطبیعی هستند که ممکن است نشان دهنده سرطان بدخیم پوست باشند. برای تشخیص خالهای سرطانی از خالهای غیرسرطانی معمولا از روش ABCDE کمک گرفته میشود.
A (Asymmetry)،برای خالهایی با شکل نامتقارن است، یعنی خالهایی که شکل نامنظمی دارند و نیمی از خال با نیم دیگر فرق دارد.
B (irregular Border)، برای مرز نامنظم است، یعنی خالهایی با مرز نامشخص، شکاف دار و یا پیچ خورده هستند و میتواند نشاندهنده ملانوما باشد.
C ( color)، برای تغییر رنگ است. یعنی خالهایی که رنگ یکنواخت و معمول ندارند و دارای رنگهای قهوه ای مایل به قرمز، آبی و … هستند و رنگ این خالها نیز ناموزون روی سطح خال توزیع شده است.
D (Diameter)، برای قطر است. اگر خالهای جدیدی با قطر بیشتر از 6 میلیمیتر در بدن شزوع به رشد کند. میتواند نشانه سرطان بدخیم پوست باشد.
E (Evolving)، برای تکامل است، با گذشت زمان اگر خالها رشد کنند و اندازه و شکل و رنگشان نیز دچار تغییر شود و در مواردی حتی خونریزی مشاهده شود ممکن است از علائم ملانوما باشد .
خال های سرطانی (بدخیم) از نظر ظاهری بسیار متفاوت هستند. برخی ممکن است تمام تغییرات ذکر شده در بالا را داشته باشند، در حالی که برخی دیگر فقط یک یا دو ویژگی غیرمعمول دارا باشند.
ملانوما همچنین می تواند در مناطقی از بدن شما ایجاد شود که کمتر در معرض آفتاب قرار دارند، مانند فضای بین انگشتان پا و دست، کف دست یا پا، پوست سر و حتی دستگاه تناسلی. این موارد به عنوان ملانومای پنهان شناخته میشود زیرا در مکان هایی رخ می دهد، که اکثر مردم فکر نمی کنند که در این مناطق هم سرطان پوست اتفاق بیفتد. ملانوما در افرادی که پوست تیره تری دارند ، بیشتر در منطقه پنهان رخ می دهد.
همانطور که گفتیم ملانوما وقتی اتفاق می افتد که در سلول های تولید کننده ملانین (ملانوسیت) که به پوست رنگ می بخشد، رشد غیرعادی داشته باشیم. به طور معمول سلولهای عادی پوست به صورت کنترل شده و منظم ایجاد میشوند، وقتی سلولهای جدید پوست ایجاد میشوند سلول های قدیمی به سطح پوست میآید و و در این قسمت می میرند و از بین میروند وسلول های جدید جای آنها را میگیرند.
اما هنگامی که جهشی در DNA اتفاق میافتد و سلولهای جدید به طور غیرقابل کنترل شروع به رشد و تکثیر میکنند این جایگزینی به درستی انجام نمیشود و توده ای از سلول های سرطانی ایجاد می شود.
اینکه دقیقاً چه چیزی به سلولهای پوستی آسیب می رساند که باعث ایجاد سرطان بدخیم می شود مشخص نیست. اما این احتمال وجود دارد که ترکیبی از عوامل، از جمله عوامل محیطی و ژنتیکی ، باعث بروز ملانوما شود. با این حال، بهترین فوق تخصص آنکولوژی در تهران معتقدند که قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش ساطع شده از خورشید، لامپهای خورشیدی و یا تختهای برنزه، علت اصلی ملانوما است. در ویدئو زیر به ارتباط خالکوبی و سرطان پوست می پردازیم.
سرطان پوست در بعضی از افراد با شرایط پوستی خاص بیشتر از سایرین است. برخی از این علائم عبارتند از:
افراد دارای پوست روشن رنگدانههای کمتری (ملانین) نسبت یه سایرین برای محاظت از نور فرابنفش دارند. کسانی که موهای بور یا قرمز و چشمان روشن دارند چون بیشتر در معرض لک و یا آفتاب سوختگی هستند بیشتر از افرادی که دارای پوست تیره هستند به ملانوما دچار می شوند.
وجود یک یا چند آفتاب سوختگی شدید می تواند خطر ملانوما را افزایش دهد.
قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش (UV)، که از خورشید و از لامپهای برنزه و تخت های برنزه ناشی می شود ، می تواند خطر ابتلا به سرطان پوست از جمله ملانوما را افزایش دهد.
افرادی که به خط استوا نزدیکتر هستند، یعنی جایی که پرتوهای خورشید مستقیم تر است، مقادیر بالاتری از اشعه ماوراء بنفش را نسبت به افرادی که در شمال یا جنوب زندگی میکنند، دریافت خواهد کرد. علاوه بر این، افرادی که مکان زندگی آنها در ارتفاعات است نیز بیشتر در معرض در معرض اشعه ماوراء بنفش قرار دارند.
داشتن بیش از 50 خال نرمال بر روی بدن شما میتواند نشان دهنده افزایش خطر دچار شدن به ملانوما باشد.
اگر یکی از بستگان نزدیک – مانند والدین، فرزند یا خواهر و برادر – دچار ملانوم شده باشد، شما نیز احتمال بیشتری برای ابتلا به ملانوما دارید.
در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، خطر ابتلا به ملانوما و سایر سرطانهای پوستی بیشتر است. بیماران سرطانی که داروها خاص استفاده میکنند و یا پرتو درمانی میشوند، بیمارانی که پیوند عضو انجام داده اند و افراد مبتلا به ایذر دارای سیستم ایمنی ضعیف تر هستند و در نتیجه خطر ابتلا به سرطان پوست در آنها بیشتر است.
برای جلوگیری از مبتلا شدن به ملانوما و یا دیگر سرطانهای پوست باید موارد زیر را رعایت کرد:
از ساعت 10 صبح تا حدود 4 بعد از ظهر پرتو خورشید قوی ترین است. بهتر است طوری فعالیت های روزمره خود را برنامه ریزی کنید که در این ساعات کمتر در معرض نور خورشید باشید. اجتناب از قرارگیری در معرض نور قوی خورشید در این ساعات به شما کمک میکند تا از آفتاب سوختگی که یکی از عامل های سرطان پوست است جلوگیری کنید.
استفاده از کرم ضد آفتاب با طیف گسترده ( SPF ) حداقل 30 شما را در برابر اشعه UV خورشید ایمن میکند. پزشکان توصیه میکنند حتی در روزهای ابری نیز از کرم های ضدآفتاب استفاده شود. برای اثربخشی بیشتر بهتر است هردو ساعت یکبار کرم ضدآفتاب تجدید شود.
اگر ناچار هستید در ساعات اوج نور خورشید در فضای باز باشید، از پوست خود با پوشیدن لباس های تیره و ضخیم یا استفاده از کلاه محافظت کنید. میتوان از لباس هایی که برخی شرکت ها برای محافظت از پوست تولید می کنند، استفاده کنید.
به دنبال عینک هایی باشید که از هر دو نوع اشعه ماوراء بنفش UVA وUVB جلوگیری میکنند.
از قرارگرفتن در معرض لامپ ها و تختهای برنزه خودداری کنید.
لامپ ها و تختهای برنزه اشعه ماوراء بنفش ساطع می کنند و می توانند خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهند.
برای درمان سرطان پوست ابتدا باید نوع آن تشخیص داده شود که پزشک با نمونه برداری نوع سرطان را تشخیص سرطان و درمان را آغاز میکند.
درمان سرطان ملانوما کمی سخت نر و پیچیده تر است، و ترکیبی از روشهای درمانی مانند دارو، جراحی، شیمی و پرتو درمانی ممکن است برای آن بکار برده شود. درمان ملانوما تا حد زیادی به گسترس و درگیری در دیگر نواحی بستگی دارد. درمان سرطان پوست نیز مانند دیگر سرطان ها به زمان تشخیص آن بستگی دارد پس تشخیص به موقع و مراجع به بهترین دکتر برای سرطان در تهران می توانید روند بهبود را میسر کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید
در صورت مشاهده هر نوع تغییر پوستی که غیر عادی به نظر می رسد، باید با پزشک مشورت کرد.
پوست خود را کاملا بشناسید تا در صورت ایجاد تغییرات به موقع متوجه آن شوید. به کمک آینه قسمت های مختلف پوست صورت، گردن، گوش، سر، قفسه سینه، ناحیههای بازو وزیر بغل، باسن و ناحیه تناسیلی خود را معاینه و بررسی کنید. تا در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی مانند خالهای عجیب و غیرنرمال، برآمدگی و زخم به سرعت به پزشک خود مراجعه نمایید.
در حالی که بخشی از مرگ و میرها در سراسر جهان ناشی از سرطان می باشد، اما تعداد بسیاری دیگر از این بیماران تحت درمان موثر قرار می گیرند و سال ها بدون سرطان زنده خواهند ماند.
اما در این شرایط بیماران روحیه خود را از دست می دهد و به تنها چیزی که فکر می کنند مرگ است. به لحاظ روحی این بیماران بسیار آسیب پذیرند و ممکن است در معرض آسیب های جدیدتری قرار بگیرند. حتی بسیاری از افرادی که سرطان را شکست داده و بهبود پیدا می کنند نیز، به دوره طولانی نظارت و مراقبت نیاز دارند.
علاوه بر مقابله با نگرانی ها و استرس های ناشی از تشخیص سرطان، بیماران مبتلا به سرطان و خانواده هایشان باید با فشارهای ناشی از درمان های خواستار جسمی (و همچنین غالباً خطرناک برای زندگی) برای بیماری و اختلال در سلامتی و ناتوانی دائمی، مقابله کنند. این تأثیرات باعث پریشانی عاطفی و مشکلات سلامت روان در بیماران مبتلا به سرطان می شود و در کنار آن می توانند منجر به ایجاد مشکلات اساسی اجتماعی مانند عدم توانایی در کار و کاهش درآمد شوند.
این تأثیرات در حضور هرگونه عوامل استرس زا و روانی افزایش می یابد که از ابتدای شروع سرطان مانند درآمد کم، عدم داشتن بیمه درمانی و حمایت های اجتماعی ضعیف است. در واقع، عوامل استرس زا جسمی، روانشناختی و اجتماعی اغلب در هم تنیده شده اند که ناشی از هم هستند و هم به یکدیگر کمک می کنند.
در نتیجه پیشرفت در تشخیص و درمان زودرس، هزاران مورد ابتلا به سرطان در جهان بهبودی کامل داشته اند و آمار مرگ و میر ناشی از سرطان در سه دهه گذشته کاهش چشمگیری داشته است. یکی از دلایل موثر این امر را بالا رفتن آگاهی مردم و پیشرفت هایی که در روش های تشخیصی زودهنگام می باشد.
با این حال، گاهی با آسیب دائمی جسمی بیماران همراه است. علاوه بر آسیب های ناشی از خود سرطان، عوارض جانبی شیمی درمانی، پرتودرمانی، هورمون درمانی، جراحی و سایر درمان های سرطانی اغلب منجر به نقص دائمی قابل توجهی در چندین سیستم اندام همراه می شود.
یکی از اتفاقاتی که برای افراد مبتلا به سرطان می افتد، اختلالات خلقی، روحی و رفتاری است که معمولا در اکثر بیماران این مشاهده می شود. اکثر بیماران در همان مرحله اول که تشخیص بیماری در آنها داده می شود دچار این حالت های اضطرابی و افسردگی می شوند و تعدادی هم در مسیر درمانشان به خاطر فرآیند شیمی درمانی و روند درمان که معمولا طولانی است دچار این اختلالات خواهند شد.
اکثر بیماران اختلالات افسردگی و اضطرابی را باهم تجربه می کنند. علائمی مانند عصبانیت، عدم توانایی در انجام کارهای روزمره، احساس نا امیدی، خستگی مداوم، عدم تمرکز، اختلال در خواب، دردهای مداومی که در قسمت های مختلف بدنشان ممکن است احساس کنند مانند دردهای گوارشی که به درمان معمول، جواب نمیدهد.
اختلالات خلق مشکلاتی هم برای بیمار ایجاد می شود و هم برای درمان باعث می شود تا متخصصین آنکولوژی به فکر درمان هر چه سریعتر وی باشند. بیمارانی که دچار اختلال خلق می شوند خصوصا افرادی که افسرده می شوند کی از اتفاقات مهمی که برای آنها می افتد عدم تمایل به ادامه درمان می باشد تعددای از این افراد ممکن است درمان را نیمه کاره بگذارند و برای ادامه درمان مراجعه نداشته باشند و همکاری لازم را برای ادامه درمان نداشته باشند.
شدت این اختلالات بستگی به زمینه قبلی فرد به لحاظ اینکه آستانه تحریک پذیری فرد تا چه میزان پایین باشد. علت ها و عوامل دیگری که ممکن است در آن دخالت کند مانند سن بیمار، نوع بیماری، مرحله بیماری که در آن قرار دارد و مدت زمانی که ممکن است نیاز به درمان داشته باشد در شدت و بروز این بیماری دخالت دارد. بیمارانی که در مرحله عود اولیه بیماری خود هستند و یا افرادی که شکست درمانی دارند و یا پیشرفت بیماری پیدا می کنند بیتشر دچار این حالت می شوند.
نکته مهم این که مهارت کنترل اختلالات روحی چه افسردگی و چه اضطراب، اکتسابی است، یعنی بیماران می توانند یاد بگیرند که چطور با این شرایط کنار آیند و این شرایط را کنترل کنند که معمولا از همکاران روانپزشک و روانشناس در این مرحله کمک گرفته می شود.
توصیه می شود بیماران در مرحله اول که تشخیص سرطان در آنها داده می شود و قرار درمان برای آنها آغاز شود یک مشاوره روانپزشکی و روانشناسی داشته باشند و در طول درمان نیز این مشاوره ها پیگیری شود و ادامه داشته باشد تا بتوان با یکدیگر یک مسیری را طی کنیم تا نه بیماران آسیب ببینند و نه درمان به مشکل بربخورد تا پزشکان متخصص بتوانند به راحتی ادامه درمان را برای آنها داشته باشند.
در هنگام شیوع بیماری کووید 19 منحوس افرادی که مبتلا به سرطان هستند به دلیل نقص و ضعف سیستم ایمنی بیش از سایر افراد جامعه در معرض خطر ابتلا به این ویروس هستند، به همین خاطر متخصصین به رعایت نکات پیشگیرانه و مراقبتی بسیار تاکید می کنند و به آن دسته از افراد در معرض خطر توصیه می کنند تا می توانند امورات خود در خانه بگذرانند، زیرا این بیماری به شدت بر روی کاهش گلبول های سفید بدن که وظیفه محافظت از بدن را دارند، تاثیر می گذارد و تا کنون آمار مرگ و میر ناشی از بیماری کووید 19 متعلق به کسانی است که بیماری های زمینه ای مربوط به ضعف سیستم ایمنی است.
در ادامه این نوشتار در خصوص کرونا ویروس جدید و بیماران سرطانی صحبت می کنیم با دانش و آگاهی بالای خود جان و تن تان را در برابر این بلای خانمان سوز حفظ کنید.
https://www.cancer.gov/about-cancer/coronavirus/coronavirus-cancer-patient-information
نام ویروس این بیماری کرونا نام دارد از خانواده ویروس های سارس و مرس که در سال های گذشته شیوع پیدا کرد و آن ها جان هزازان نفر را به کام مرگ کشاندند اما این بار کرونا ویروس جدید قدرتمند تر و با شیوع سریع تر از آن ها ظاهر شده است و تقریبا تمامی جهان را درگیر خود کرده است. البته انفجار اطلاعاتی که در مورد این بیماری رخ داده است تا کنون بی سابقه بوده این اتفاق به حدی وسیع بوده است که از کودکی خردسال تا فرد کهنسال هم اطلاعاتی صدق یا کذب در این خصوص دارد و می داند چیست و چگونه عمل می کند و چه علائمی دارد. تنها عامل این طوفان اطلاعاتی پیشرفت تکنولوژی و اخبار های لحظه ای است.
هم اکنون هم تمامی دانشمندان حاضر در جهان مشغول بررسی و ارزیابی و مطالعات بر روی این ویروس منحوس هستند تا بتوانند داروی را بیابند که التیام دهنده حملات و جراحت های این ویروس باشد.
خبر خوب این که به تازگی عده ای از محققین مدعی کشف دارویی در جهت کاهش علائم این بیماری شده اند و در تعدادی از افراد درگیر مبتلا به آن هم تست های اولیه انجام شده است در صورت موفقیت آمیز بودن آن خدمت بزرگی به بشریت شده است زیرا به راحتی می توانند جلوی رخ دادن فاجعه ی انسانی را بگیرند.
با توجه به علامت های که در افراد درگیر این بیماری مشاهده شده است علائمی مانند: سرفه های مکرر، تنگی نفس شدید، کمی آبریزش بینی، خستگی مفرط، افزایش درجه حرارت بدن، بی اشتهایی و بی حالی ظاهر شده است.
اما بر اساس تحقیقاتی که اخیراٌ انجام شده است پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند بیش از نیمی از افراد آلوده به این ویروس علائمی از خود نشان نمی دهند و همین امر بر وحشت آور بودن این بیماری افزوده است همینطور علائم آن هم بعد از مدت 14 روز نمایان می شود و حتی خود فرد مبتلا هم بعد از دو هفته از ابتلا گذشته از بیماری خود باخبر می شود همین اتفاق به اپیدمی شدن آن بیشتر کمک می کند.
همانطور که می دانید کرونا ویروس ممکن است در برخی از افراد هیچ علامتی نداشته باشد اما در بیماران مبتلا به سرطان و تومور های بدخیم علائم شدیدی از خود نشان می دهد و در نهایت می تواند منجر به مرگ وی شود، بنابراین به این دسته از افراد بسیار توصیه می شود که بیش از پیش احتیاط کنند.
این جمله پیام یکی از متخصصین حوزه درمانی آنکولوژی و هماتولوژی است که بر اساس مطالعات خود اذعان می دارد، آن دسته از بیمارانی که در حال حاضر در حال طی کردن مراحل درمان سرطان خود هستند و چه آن هایی که این مراحل را پشت سر گذاشته اند باید تا می توانند در منزل بماند اما در شرایط اضطراری هم با رعایت کامل نکات مراقبتی از منزل خارج شوند.
بیماران مبتلا به سرطان توجه داشته باشند و فریب تبلیغ های کاذب دارو های گیاهی و شیمیایی درمان قطعی کرونا ویروس یا داروی مطمئن برای پیشگیری از آن را نخورند و با علم بر این جعلی بودن از آن ها مصرف نکنند.
در حال حاضر تنها راه مصون ماندن از این بیماری ماندن در خانه و اجرای طرح قرنطینه گی و قاصله گذاری اجتماعی و رعایت بهداشت فردی است. رعایت این نکات برای تمامی افراد در هر رده سنی ضروری است، اما در بیماران مبتلا به سرطان با شدت و دقت بیشتری باید انجام شود.
شستشوی دست ها با آب و صابون چندین مرتبه در طی روز
گندزدایی تمامی لوازم که با آنها در ارتباط هستید، با مواد ضدعفونی کننده قوی
استفاده مکرر از ژل های ضدعفونی کننده برای دست
هنگام خروج از منزل از ماسک های بهداشتی استفاده کنید و توجه داشته باشید این ماسک ها را هر دو ساعت یک بار باید تعویض کنید زیرا پس از این مدت امکان آلوده شدن آن ها بیشتر است.
از انواع دستکش های در هنگام دست زدن وسایل و یا رانندگی کردن استفاده کنید. سعی کنید از دستکش های لاتکس که قدرت نفوذ ناپذیری بیشتری دارد استفاده کنید.
از مواد غذایی حاوی انواع ویتامین و پروتئین ها استفاده کنید تا سیستم ایمنی بدن تقویت شود.
سازمان بهداشت جهانی طی بیانیه ای از تمامی مردم خواسته است ارامش خود را حفظ کنند و استرس و اضطراب را از خود دور کنند، زیرا اضطراب خود به تنهایی به عنوان عامل ضعیف تر شدن سیستم ایمنی شناخته شده است و افراد مضطرب هم بیش از افراد با روحیه بالا در معرض آسیب قرار دارند.
*نکته ای وجود دارد این است که شما برای درک بهتر، تمامی اجزا و اشیا اطراف تان را به شکل ویروس ببینید.
افرادی که طول درمان خود را پشت سر گذاشته اند و صرفاٌ برای چکاپ های دوره ای خود به بیمارستان و مطب های پزشک مراجعه می کنند، با توجه به شرایط کنونی و بالا بودن میزان آلودگی در همه ی بیمارستان ها بهتر است در خانه بماند و نوبت چکاپ خود را به زمان دیگری موکول کنند تا از خطر ابتلا به بیماری دور بمانند.
تغذیه یک بخش مهم از زندگی، درمان، بهبودی و پیشگیری از سرطان است. غذا یکی از معدود مواردی است که می توانید در طول درمان سرطان آنرا کنترل کنید. متخصصان تغذیه ی حوزه ی انکولوژی در مرکز ما اینجا هستند تا به شما در تصمیم گیری آگاهانه در مورد تغذیه ی خود حین ابتلا و درمان بیماری سرطان کمک نمایند، با مطالعه ی این مقاله می توانید پاسخ سؤالات خود در رابطه با تغذیه در این دوره را به دست بیاورید و برای دستیابی و برای حفظ سلامتی خود اقدامات لازم را انجام دهید.
متخصصین تغذیه ای که در بخش تغذیه بالینی فعالیت می کنند، تغذیه درمانی پزشکی را قبل، حین و بعد از درمان سرطان به بیماران ارائه می دهند. تغذیه درمانی پزشکی شامل:
غربالگری و ارزیابی
شناسایی عوارض درمانی با پیامدهای تغذیه ای
مداخله در تغذیه و تجویز رژیم تغذیه ای
ارائه ی آموزش در زمینه ی نظارت و ارزیابی مستمر بر تغذیه
ارائه ی مراقبت های تغذیه ای مطلوب در طول درمان سرطان مستلزم شناخت کامل بیماری، درمان، پیامدهای تغذیه ای و مداخلات و اقدامات مناسب است.
جامعه ی علمی به طور مستمر در حال مطالعه ی نقش رژیم غذایی در ابتلا به سرطان است. بسیاری از نتایج این تحقیقات، اولیه هستند و هر روزه یافته های بیشتری در این زمینه به دست می آید. تحقیقات نشان می دهد که مصرف میوه ها، سبزیجات و غلات می تواند از پیشرفت سرطان حفره ی دهان، حنجره، مری، معده، روده ی بزرگ، ریه، پروستات و رکتوم جلوگیری کند.
علاوه بر کاهش خطر ابتلا به سرطان، خطر ابتلا به بیماری های قلبی، فشار خون بالا، چاقی، دیابت و سایر بیماری های مزمن نیز با مصرف بیشتر میوه ها و سبزیجات قابل پیشگیری است.
همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می دهد مصرف کل چربی بیش از 30 درصد از کل کالری می تواند خطر ابتلا به برخی سرطان ها را افزایش دهد. این امر به ویژه زمانی صادق است که کل چربی دریافتی شامل چربی اشباع شده و احتمالاً چربی غیراشباع چندگانه باشد. هرم راهنمای غذایی، دستورالعملهای غذایی ارائه شده توسط متخصصان امر و نظرات پزشک متخصص تغذیه ی شما، منابع خوبی برای اطلاعات تغذیهای در زمینه ی پیشگیری از ابتلا به سرطان هستند.
اگر چه بسیاری از نتایج به دست آمده در مطالعات تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده اند، در حاضر قطعی نیستند اما شواهد اولیه نشان می دهند که برخی از اجزای غذا ممکن است در کاهش خطر ابتلا به سرطان نقش داشته باشند. از جمله ی این موارد می توان به فیتوکمیکال ها، آنتی اکسیدان ها و اسیدهای چرب امگا 3 اشاره کرد.
یکی از منابع توصیه های صحیح تغذیه ای در مورد پیشگیری از سرطان و رژیم غذایی، انجمن رژیم غذایی آمریکا (ADA) است. به عنوان مرجعی برای برنامه ریزی وعده های غذایی،ADA هرم راهنمای تغذیه و دستورالعمل های غذایی را به عنوان مناسب ترین الگوی تغذیه ای برای آمریکایی ها توصیه می کند. هر دوی این ها از “رویکرد رژیم غذایی کامل” برای خوردن حمایت می کنند. این بدان معناست که عادات غذایی شما در طولانی مدت، بسیار مهمتر از آنچه که شما در یک وعده ی غذایی می خورید است. به قول آنها “غذای خوب یا بدی وجود ندارد، فقط رژیم های غذایی یا سبک های غذا خوردن خوب یا بد وجود دارد.”
هرم راهنمای غذایی، انواع و اندازه ی وعده های غذایی را نشان می دهد که باید هر روز بخوریم تا سالم بمانیم. غذاها به گونه ای در هرم قرار می گیرند که نشان می دهد چقدر برای سلامتی ما اهمیت دارند. ما باید بیشتر از غذاهای پایه ی این هرم بخوریم تا غذاهایی که در قسمت بالاتر هرم قرار دارند.
به عنوان مثال، گروه های غلات، میوه ها و سبزیجات در قاعده ی هرم قرار دارند. گروه های گوشت، لبنیات و چربی در بالاترین سطح قرار دارند. اگرچه همه گروه ها مهم هستند، اما غذاهای گیاهی در پایه قرار دارند، به طوری که ما به یاد داشته باشیم که بیشتر از آن ها و کمتر از محصولات حیوانی و چربی های اشباع شده بخوریم. طرح هرم نیز بر این واقعیت استوار است که بیماری قلبی قاتل شماره ی یک در آمریکا است و بالاترین میزان مرگ و میر را به خود اختصاص می دهد. قرار داشتن غذاهای پرچرب در بالا به ما می گوید که آن غذاها را در حد اعتدال مصرف کنیم.
به گفته کری مک میلان “Kerry McMillen” (مدیر تغذیه درمانی در مرکز سرطان سیاتل آمریکا)، مشاوره درباره تغذیه و رژیم غذایی بیماران مبتلا به سرطان، ترکیبی از علم و هنر است.
امروزه تغذیه بیماران مبتلا به سرطان با وجود اطلاعات متنوع در اینترنت کمی گیج کننده است. در ادامه همراه ما باشید تا درباره رژیم های مختلف غذایی که به بیماران مبتلا به سرطان پیشنهاد می شود، صحبت کنیم.
در این رژیم غذایی باور بر این است که تومور ها از گلوکوز غذاها انرژی می گیرند و در صورتی که گلوکوز از رژیم غذایی حذف شود، سلول های سرطانی گرسنه می مانند.
این گفته که قند سلول های سرطانی را تغذیه می کند درست است، ولی قند تمام سلول ها در سراسر بدن را تغذیه می کند. قضیه فقط به شکر ارتباط ندارد و صحبت اصلی درباره تعادل متابولیک گلوکوز در بدن است.
در افرادی که به هایپرگلیسمی ( hyperglycemia)مبتلا هستند و برای چند روز رژیم غذایی کتوژنیک داشتند، دیده شده است که متابولیک بالا رفته است و سلول ها رفتار متفاوتی از خود نشان داده اند.
تا کنون هیچ تاثیری از رژیم کتوژنیک بر بیماران مبتلا به سرطان دیده نشده است، ولی تحقیقات ادامه دارد. همچنین این رژیم غذایی با گفته های موسسه تحقیقاتی سرطان آمریکا تناقض دارد. زیرا این موسسه همواره تاکید بر مصرف میوه ها، سبزیحات، غلات کامل و محدود کردن گوشت قرمز ( که شامل گوشت خوک و گوسفند است ) به 500 گرم در هفته دارد.
بنابراین بهتر است که از این رژیم غذایی به صورت متعادل بهره گرفته شود.
در صورتی که بیماران مبتلا به سرطان تمایل داشته باشند که رژیم کتوژنیک را ادامه دهند، باید بدانند که تمامی ویتامین ها و مینرال هایی که در یک رژیم غذایی سالم دریافت می شود، در این رژیم غذایی نمی توانند دریافت کنند. به همین دلیل لازم است که از مکمل های مولتی ویتامین به همراه مینرال ( که کربوهیدرات ندارند ) و مکمل کلسیم و ویتامین دی (Vit D)استفاده کنند. همچنین ما به این بیماران پیشنهاد می کنیم که با یک متخصص تغذیه مشورت کنند تا درباره انتخاب غذایی درست به آن ها کمک شود.
یکی دیگر از رژیم های غذایی که به بیماران مبتلا به سرطان پیشنهاد می شود رژیم غذایی آلکالاین است. فرضیه این رژیم غذایی این است که تومور ها نمی توانند در محیط قلیایی رشد کنند. بنابراین افزایش pH خون با کمک رژیم غذایی، می تواند مفید باشد. ولی تا کنون روشی برای تغییر pH خون ثابت نشده است زیرا فعالیت مکانیسم هموستاتیک بدن مانع از افزایش pH می شود.
ترغیب کردن مردم به خریدن آب های گران قیمت قلیایی یا دستگاه های پخش آب قلیایی که می تواند سرطان را درمان کند و بدن را قلیایی کند، کاملاً یک کلاهبرداری و بازاریابی است. در آخر اینکه شواهدی مبنی بر استفاده از رژیم غذایی آلکالاین و آب قلیایی و پیشگیری از سرطان وجود ندارد.
از جمله غذاهایی که قلیایی هستند می توان به میوه ها، سبزیجات، آجیل ها و عدس اشاره کرد. در صورتی که کالری به اندازه به بدن برسد، پروتئین کافی مصرف شود و رژیم غذایی سالم باشد، نیازی به مصرف آب های قلیایی نیست. زیرا این افراد آلکالاین را از رژیم غذایی خود دریافت می کنند.
زمانی که رژیم غذایی بیماران بسیار محدود شود احتمال دارد که کالری و پروتئین کافی به بدن آن ها نرسد و شروع به کاهش وزن کنند. در این صورت نیاز است که تجدید نظری در نوع رژیم غذایی شود.
متناوب تحقیقاتی که بر روی بیماران مبتلا به سرطان انجام گرفته است و بیماران رژیم های غذایی فستینگ یا روزه داری متناوب برای کاهش عوارض جانبی شیمی درمانی یا کاهش وزن گرفته اند.
شواهدی مبنی بر فوائد روزه داری متناوب در دست است و به موجب این نوع رژیم غذایی از غذا خوردن شبانه ( در طول ساعات خواب ) خودداری می شود.
مطالعاتی در این زمینه انجام گرفته است و نشان داده است که روزه گرفتن برای 12 ساعت ( از 7 شب تا 7 صبح ) می تواند به کنترل سطح قند خون و پایین آوردن A1c ( آزمایش خون برای تشخیص دیابت نوع دو ) کمک کند.
همچنین این رژیم غذایی نرخ زنده ماندن بیماران مبتلا به سرطان پستان را افزایش داده است.
به طور معمول غذاهایی که در آخر شب مصرف می شوند ارزش غذایی کمی دارند و سرشار از کالری هستند. انتخابات غذایی افراد در آخر شب معمولاً سالم نیست و افراد بدون فکر غذا می خورند.
تنها تغییرات ساده ای در غذاهایی که شب مصرف می شود می تواند کمک زیادی به رژیم غذایی و سلامت افراد کند.
رژیم غذایی فستینگ انواع مختلفی دارد. اطلاعاتی از یک مطالعه کوچک در دست است که نشان داده است که روزه گرفتن متناوب چند روزه می تواند به کاهش مواد سمی که ناشی از شیمی درمانی بر پایه پلاتینوم است کمک کند. ولی از سوی دیگر افرادی که در معرض خطر کاهش وزن هستند ( و یا کاهش وزن شدیدی دارند ) در صورتی که فستینگ را انجام دهند احتمال دارد که دچار سوخت ماهیچه شوند و حجم ماهیچه های خود را از دست بدهند و به همین دلیل عملکرد آن ها کاهش یابد.
شواهدی در دست نیست که فستینگ 24 ساعته یا فستینگ چند روزه کدام یک برای بیماران مبتلا به سرطان مناسب است. بنابراین تا زمانی که آزمایشات بیشتری در این زمینه انجام نگرفته است این رژیم غذایی به بیماران پیشنهاد نمی شود.
باورهای درست و غلط درباره رژیم غذایی برای کمک به بیماران مبتلا به سرطان و انتخاب یک رژیم غذایی درست بهتر است که با یک متخصص تغذیه که در زمینه انکولوژی تجربه دارد، مشورت شود.
به این ترتیب بیماران با دستورالعمل های لازم در دوران درمان و پیشگیری از عود دوباره سرطان آشنا می شوند.
به این ترتیب رابطه بین بیمار و پزشک تغییر نمی کند ولی بهتر است ما پزشکان همواره از آخرین شواهد در این زمینه آگاهی داشته باشیم.
در تمامی زمینه های کاری لازم است که اطلاعاتی که به بیماران داده می شود بر مبنای شواهد مستند باشد.
به همین دلیل همواره باید سعی بر این باشد که نظر شخصی و رسانه ها را در انتخاب رژیم غذایی وارد نکرد.
باید بر دانسته ها و نادانسته ها اشراف داشت و بدانیم که این اطلاعات ما را به چه سمتی هدایت می کنند.
زمانی که بیماران می خواهند یک رژیم غذایی خاصی را دنبال کنند که شواهدی مبنی بر تاثیر آن وجود ندارد، بهتر است که در ابتدا ایمنی این رژیم غذایی بررسی شود.
بنابراین پیشنهاد می شود که درباره رژیم غذایی با بیماران صحبت شود زیرا اگر هیچ مطلبی به بیماران گفته نشود احتمال دارد که آن ها سر خود یک رژیم غذایی اشتباه را در پیش گیرند که خطرات و نتایج منفی در پی داشته باشد.
فارنکس، اصطلاح پزشکی است که برای حلق به کار می رود. حلق شامل سه بخش است که نازوفارنکس یکی از این بخش هاست. نازوفارنکس، قسمت پشت بینی را به پشت دهان متصل می کند.
قسمت های مختلف حلق
نازوفارنکس، بالای ناحیه نرمی در قسمت پشت سقف دهان قرار گرفته و امکان مشاهده مستقیم این ناحیه وجود ندارد. اما با نگاه کردن در آینه می توانید نازوفارنکس را مشاهده کنید. دو بخش دیگر حلق عبارتند از:
– اروفارنکس. قسمتی از حلق که پشت دهان قرار دارد
– هیپوفارنکس. ناحیه پشت و دو طرف لارنکس
در برخی افراد مبتلا به سرطان نازوفارنکس، هیچ گونه علامت و نشانه ای مشاهده نخواهد شد. اما توصیه می شود در صورت مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه شود:
– وجود توده ای در گردن که بعد از گذشت سه هفته برطرف نشود
– مشکلات شنوایی، معمولا در یک گوش
– احساس وزوز در گوش
https://www.dealmoon.com/guide/947284
– تجمع مایع در گوشاحتمال بروز سرطان نازوفارنکس به عواملی از قبیل سن، ژنتیک، سبک زنگی و فاکتورهای محیطی بستگی دارد.
ریسک فاکتورهای متعددی در بروز این سرطان دخیل هستند، که عبارتند از:
– عفونت
برخی ویروس ها، احتمال ابتلا به سرطان را افزایش می دهند. ویروس اشتاین بار، از جمله ویروس های شایعی است که احتمال ابتلا به سرطان نازوفارنکس را افزایش می دهد. بسیاری از افراد ناقل این ویروس هستند، هیچ گونه آسیبی را به همراه ندارد. اشتاین بار می تواند باعث تغییرات ژنتیکی در سلول ها و سرطانی شدن آن ها شود.
– استعمال سیگار و دخانیات
افراد سیگاری بیشتر در معرض ابتلا به سرطان نازوفارنکس قرار دارند.
– رژیم غذایی
مصرف برخی مواد غذایی، احتمال ابتلا به سرطان نازوفارنکس را افزایش می دهند. این سرطان در آسیا و آفریقای جنوبی شیوع بیشتری دارد. افراد در این مناطق رژیم غذایی شور و سرشا از نیترات و نیتریت دارند، که در واکنش با پروتئین ماده ای به نام نیتروزآمین را تشکیل می دهند، که می تواند باعث آسیب DNA سلولی شود.
– عوامل ارثی
احتمال ابتلا به سرطان نازوفارنکس در افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به این سرطان را دارند، بیشتر می باشد.
– عوامل محیطی
افرادی که در محل کار خود با ذرات چوب در ارتباط اند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان نازوفارنکس قرار دارند. علت آن هم می تواند استنشاق ذرات چوب باشد.
– شرایط مربوط به گوش و حلق و بینی
افراد مبتلا به شرایط مربوط به گوش و حلق و بینی می توانند در معرض ابتلا به سرطان نازوفارنکس باشند. که می تواند با علائمی مانند آبریزش بینی، عفونت گوش میانی و یا پولیپ همراه باشد.
– مصرف مشروبات الکلی
جهت تشخیص سرطان نازوفارنکس، پزشک به بررسی مواردی از قیبل:
– علائم و نشانه ها
– زمان بروز علائم
– عواملی که باعث بهبود و یا تشدید علائم می شوند
می پردازد. پزشک هم چنین سوابق پزشکی و شرایط جسمانی و سلامت بیمار را نیز بررسی خواهد کرد.
بسته به علائم موجود، پزشک به معاینه بالینی بیمار نیز می پردازد تا وجود هر گونه توده غیر طبیعی و متورم مشخص شود.
درمان سرطان نازوفارنکس با توجه به عواملی از قبیل:
– محل سرطان
– درجه سرطان
– نوع سرطان
– شرایط جسمانی و بدنی بیمار
در نظر گرفته می شود، که عبارتند از:
– رادیوتراپی: که درمان اصلی سرطان نازوفارنکس است و به درمان سرطان در مراحل اولیه کمک می کند.
در صورتی که سرطان پیشرفت کرده باشد و به غدد لنفاوی موجود در گردن و یا سایر قسمت های بدن مانند ریه ها متاستاز داده باشد، شیمی درمانی از سوی پزشک تجویز خواهد شد.
ممکن است شیمی درمانی به طور جداگانه و یا همراه با رادیوتراپی انجام شود.
معمولا در درمان سرطان نازوفارنکس، جراحی در نظر گرفته نخواهد شد. آن هم به این دلیل که رسیدن به تومور کار دشواری است و تومور توسط رگ های خونی و اعصاب مهمی احاطه شده است.
جراحی زمانی توصیه می شود که:
– تومور بعد از درمان با رادیوتراپی مجدد عود کرده باشد.
– فرد به نوع نادری از این سرطان مبتلا شده باشد